Η αξία του νερού

Το νερό είναι βασικό συστατικό όλων των βιολογικών και περιβαλλοντικών διεργασιών. Είναι η κύρια συνιστώσα του οικολογικού κύκλου και απαραίτητο για την αγροτική, τη βιομηχανική και την ενεργειακή παραγωγή

Πρόσφατες μελέτες πιστοποιούν ότι η ευτυχία έχει χρώμα μπλε. Διαβίωση κοντά σε νερό μπορεί να βελτιώσει την ψυχολογική και τη σωματική ευεξία

Το νερό είναι βασικό συστατικό όλων των βιολογικών και περιβαλλοντικών διεργασιών. Είναι η κύρια συνιστώσα του οικολογικού κύκλου και απαραίτητο για την αγροτική, τη βιομηχανική και την ενεργειακή παραγωγή. Δεν είναι τυχαίο ότι, ο πλανήτης στον οποίο ζούμε, έχει χαρακτηρισθεί ως υδατικός. Βλέποντας τον από το διάστημα, έχει χρώμα μπλε από το νερό και άσπρο από τα σύννεφα, που είναι φορτωμένα με υγρασία. Από τα 520 εκατ. km2, που είναι η έκταση της επιφάνειας της γης, περισσότερα από περίπου το 70,20%, δηλαδή 365 εκατ. km2 καλύπτονται από νερό.

Στον πλανήτη, υπάρχουν 44 χώρες χωρίς άμεση επαφή με υδατική επιφάνεια (θάλασσα ή ωκεανό), γνωστές ως περίκλειστες χώρες. Το 1/3 περίπου των περίκλειστων χωρών βρίσκονται στην Ευρώπη, π.χ. Ανδόρρα, Αρμενία, Αυστρία, Λευκορωσία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Τσεχία, Ουγγαρία, Κόσοβο, Λιχτενστάιν, Λουξεμβούργο, Βόρεια Μακεδονία, Μολδαβία, Σερβία, Σλοβακία και Ελβετία. Υπάρχουν και οι διπλά περίκλειστες χώρες, καθώς συνορεύουν με άλλες περίκλειστες, π.x. το Λιχτενστάιν και το Ουζμπεκιστάν. Άλλες χώρες έχουν πρόσβαση σε θάλασσα μέσω ποταμών, π. x. η Ουγγαρία μέσω του Δούναβη ή το Καζακστάν, που έχει πρόσβαση σε αλμυρή λίμνη, που συμβολικά αποκαλείται θάλασσα.

Η έκταση της Ελλάδας συμπεριλαμβανομένης της ΑΟΖ είναι 505.572 km2, με χερσαία έκταση περίπου 131.950 km2 και ακτογραμμή 13.676 km, στην ηπειρωτική χώρα και στα περίπου 3.000 μικρομέγαλα νησιά της (Αγγελάκης, 2025α). Η έκταση της Κρήτης είναι 8.336 km2 και η ακτογραμμή της 1.046 km, αναλογικά μεγαλύτερη αυτής της Ελλάδος. Στον υπόλοιπο κόσμο, όπως στην Κύπρο και στην Μάλτα, η ΑΟΖ τους είναι αναλογικά ακόμη μεγαλύτερες.

Πολλές από τις μεγάλες πόλεις του πλανήτη, έχουν σημαντική υδατική επιφάνεια λόγω λιμανιών, ποταμών ή λιμνών, που τις διατρέχουν ή βρίσκονται κοντά σε αυτές. Μερικές από τις πόλεις με τη μεγαλύτερη υδατική επιφάνεια είναι: (α) Πόλεις δίπλα σε μεγάλες λίμνες, όπως το Σικάγο (λίμνη Μίσιγκαν), το Τορόντο (λίμνη Οντάριο) και η Μινεάπολη (πολλά ποτάμια και λίμνες). (β) Πόλεις με μεγάλα ποτάμια, όπως το Λονδίνο (ποταμός Τάμεσης), το Παρίσι (ποταμός Σηκουάνας) και η Νέα Υόρκη (πολλοί ποταμοί και κόλποι). (γ) Πόλεις με εκτεταμένες ακτογραμμές, όπως το Τόκιο, το Χονγκ Κονγκ και το Σίδνεϋ, εξαιτίας της θέσης τους σε ωκεανούς και θάλασσες. (δ) Πόλεις με συνδυασμό υδατικών όγκων, όπως η Βενετία, η οποία είναι γνωστή για τα κανάλια της και η Σιγκαπούρη, η οποία έχει λιμάνια και ποτάμια.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πόλη Σουτσόου (Souzhou) στην επαρχία Τζιανγκσού της ΝΑ Κίνας, που επισκεφτήκαμε πρόσφατα. Καλύπτει συνολική έκταση 8.657,32 km2 και διασχίζεται από πολυάριθμα ποτάμια και λίμνες, όπως η λίμνη Τάι (Ταϊχού), που μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας της βρίσκεται εντός των ορίων του Σουτσόου. Ποτάμια, λίμνες και λασπώδεις εκτάσεις αντιπροσωπεύουν συνολικά το 36,6% της συνολικής έκτασης της πόλης, εδραιώνοντας τη φήμη της ως υδατική πόλη Τζιανγκάν, τμήμα του δέλτα του ποταμού Γιανγκτσέ. Η Πύλη προς την Ανατολή, γνωστή και ως Πύλη της Ανατολής, είναι το δεύτερο ψηλότερο κτίριο στην πόλη Σουτσόου,. Το κτίριο βρίσκεται στην καρδιά της περιοχής του βιομηχανικού πάρκου και έχει ύψος 301,8 m. Η κατασκευή ξεκίνησε το 2004 και ολοκληρώθηκε το 2016 με κόστος 700 εκατομ. $. Άλλες μεγαλύτερες υδατικές πόλεις της Κίνας είναι το Πεκινο, το Χανγκτσοου και η Σαγκαη. Το Χανγκτσοου είναι μια από τις μεγαλύτερες πόλεις στο δέλτα του Γιανγκτσέ, που βρίσκεται στο κόλπο Χανγκτζόου, περίπου 180 km νοτιοδυτικά της Σαγκάης. Η ανάπτυξη και πρόοδος της Σαγκάης αναφέρεται στο Αγγελάκης (2025β).

Πρόσφατες μελέτες πιστοποιούν ότι η ευτυχία έχει χρώμα μπλε. Διαβίωση κοντά σε νερό μπορεί να βελτιώσει την ψυχολογική και τη σωματική ευεξία. Οι επιστήμονες παρατήρησαν τις σωματικές και ψυχικές αλλαγές που συμβαίνουν όταν οι άνθρωποι παρακολουθούσαν μια δεξαμενή νερού γεμάτη με διάφορα είδη ζώων, μια άλλη που ήταν γεμάτη μέχρι την μέση και ακόμα μία άδεια. Μετρώντας την πίεση του αίματος και τους καρδιακούς παλμούς διαπίστωσαν ότι όλες οι δεξαμενές είχαν θετική επίδραση ενώ αυτή που ήταν γεμάτη είχε την μεγαλύτερη επίδραση. Γενικά η γειτνίαση με νερό συμβάλλει στην μείωση του άγχους. Οι ήχοι του νερού, το κύμα που σκάει, οι απαλές αντανακλάσεις του φωτός πάνω στη θάλασσα, ακόμα και η μυρωδιά της αρμύρας, έχουν αποδειχθεί ότι ηρεμούν το νευρικό σύστημα και μειώνουν την αρτηριακή πίεση. Δεν είναι τυχαίο που τόσος κόσμος κάνει διαλογισμό με ήχους νερού. Πρόσφατα ευρήματα από επιστημονικές μελέτες του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης, έδειξαν ότι όσοι ζουν κοντά σε νερό όχι μόνο έχουν λιγότερο στρες, αλλά είναι πιο χαρούμενοι και ευτυχισμένοι.

Η επαφή με το νερό μας φέρνει πιο κοντά στον εαυτό μας, συνδεόμαστε με το μέσα μας αλλά και με τον φυσικό κόσμο. Η θέα της θάλασσας συνδέεται επιστημονικά με την αύξηση των ορμονών της χαράς. Τα υδατικά σώματα έχουν μια ονειρική ποιότητα, σαν τα σύννεφα, και μας επιτρέπουν να δούμε διαφορετικά σχήματα και να φανταστούμε απεριόριστες δυνατότητες.

Το να κοιτάζουμε και μόνο το νερό επιτρέπει στο μυαλό μας να είναι ήρεμο και γαλήνιο. Το να ζεις κοντά σε νερό, δεν είναι καλό μόνο για αισθητικούς λόγους. Υπάρχουν πολλά οφέλη για την υγεία, αφού μπορεί να μειώσει το άγχος, να βελτιώσει τη δημιουργικότητα, να χαλαρώσει και να προκαλέσει μια γενική αίσθηση ευτυχίας. Προνομιούχοι όσοι έχομε την τύχη να ζούμε σε όχι περίκλειστη πόλη και χώρα!