Η Δικαιοκρατία και το ζήτημα των αγροτικών μπλόκων: Δικαιώματα χωρίς κατάχρηση, κοινωνία χωρίς αποκλεισμούς

Μόνο όταν η κοινωνία λειτουργεί με κανόνα ότι τα δικαιώματα όλων είναι ίσα, μπορεί και ο αγώνας κάθε ομάδας να έχει νομιμοποίηση και αποτελεσματικότητα

Οι σημερινές κινητοποιήσεις των αγροτών, με αποκλεισμούς δρόμων και καθολικές παρεμβάσεις στη μετακίνηση, φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα παλιό αλλά πάντα καίριο ερώτημα: πότε η διεκδίκηση ενός δικαιώματος μετατρέπεται σε κατάργηση του δικαιώματος κάποιου άλλου; Και πώς μπορεί μια δημοκρατία να διαχειριστεί τέτοιες συγκρούσεις, χωρίς να διολισθήσει είτε στην αδικία είτε στην ανομία; Δυστυχώς στη σημερινή δημοκρατία η κρίση αυτή είναι ακόμη μία κλασική ευκαιρία κομματικών αντιπαραθέσεων, πλειοδοσιών και γενικά αποκρουστικής αντιπαραγωγικής κομματίλας, με στόχο πάντα λίγα ψηφαλάκια.

Η Δικαιοκρατία, ως σύγχρονη πολιτειακή αντίληψη που θέτει στο κέντρο την ισορροπία δικαιωμάτων και ευθυνών, προσφέρει μια καθαρή απάντηση: το δικαίωμα δεν είναι απόλυτο. Κάθε ομάδα μπορεί να διεκδικεί, αλλά όχι να επιβάλλει. Καμιά κοινωνική ομάδα -αγρότες, επαγγελματίες, εργαζόμενοι, πολίτες των πόλεων- δεν δικαιούται να αναστέλλει ουσιώδη δικαιώματα άλλων, στο όνομα της δικής της ανάγκης.

Οι αγρότες έχουν πράγματι σοβαρά και υπαρκτά αιτήματα. Το αυξημένο κόστος παραγωγής, οι καθυστερήσεις στις πληρωμές λόγω ΟΠΕΚΕΠΕ, η έλλειψη σταθερής αγροτικής πολιτικής, τους οδηγούν σε αβεβαιότητα και συχνά σε οικονομική ασφυξία. Η αγωνία τους δεν είναι μόνο επαγγελματική, είναι υπαρξιακή. Η χώρα δεν μπορεί να έχει μέλλον χωρίς ζωντανή ύπαιθρο και βιώσιμη παραγωγή τροφής. Αυτό είναι δεδομένο και αναμφισβήτητο.

Όμως, στη Δικαιοκρατία, η νομιμότητα και η δικαιοσύνη λειτουργούν με διπλή κατεύθυνση. Όπως οι αγρότες έχουν δικαίωμα να αμύνονται απέναντι στην οικονομική πίεση, έτσι και οι υπόλοιποι πολίτες έχουν δικαίωμα στη μετακίνηση, στην εργασία, στην ανεμπόδιστη λειτουργία της αγοράς. Δεν μπορεί το πρόβλημα μιας ομάδας να γίνεται βάρος πάνω στις πλάτες όλων των άλλων. Οι πολύωροι αποκλεισμοί εθνικών οδών, η διακοπή της κυκλοφορίας, οι ζημιές σε επαγγελματίες, είναι πρακτικές που δεν συνάδουν με μια πολιτεία που στηρίζεται στο κοινό δίκαιο.

Η λύση, μέσα από το πρίσμα της Δικαιοκρατίας, δεν βρίσκεται ούτε στην καταστολή ούτε στην ανοχή της ανομίας. Βρίσκεται στη δημιουργία θεσμικών μηχανισμών συνεχούς διαλόγου, στην υποχρέωση του κράτους να ανταποκρίνεται έγκαιρα στα αιτήματα, αλλά και στην υποχρέωση των αγροτών να επιλέγουν μορφές πίεσης που δεν πλήττουν τους συνανθρώπους τους. Στην δικαιοκρατία, στο νέο πολιτικό σύστημα, προβλέπονται κοινωνικά συμβούλια, όπου εκπροσωπούνται όλες οι κοινωνικές επαγγελματικές ομάδες μαζί με την πολιτική ηγεσία και όπου μπορεί να αναζητείται η άριστη λύση, “η λύση του Θεού” όπως την ονομάζω στο βιβλίο μου για την δικαιοκρατία για την κάθε κοινωνική επαγγελματική διεκδίκηση.

Μόνο όταν η κοινωνία λειτουργεί με κανόνα ότι τα δικαιώματα όλων είναι ίσα, μπορεί και ο αγώνας κάθε ομάδας να έχει νομιμοποίηση και αποτελεσματικότητα. Αυτή είναι η ουσία της Δικαιοκρατίας: ελευθερία, αλλά με όρια• διεκδίκηση, αλλά με ευθύνη• κοινωνική αλληλεγγύη, αλλά χωρίς εκβιασμό. Με αυτή τη φιλοσοφία, μπορεί η κοινωνία να πάει μπροστά στο δίκαιο και στην ευημερία για όλους.