Στυλιανίδης για Κυπριακό: «Δίκαιη και βιώσιμη λύση είναι μόνο η Ευρωπαϊκή λύση»

Σε διεθνές συνέδριο διεθνολόγων στην Κύπρο, που οργάνωσε ο καθηγητής Στέλιος Περράκης και το Πανεπιστήμιο, μίλησε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης. Παρόντες ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, καθώς και ως εκπρόσωπος της Κυβέρνησης ο υπουργός Μετανάστευσης κ. Ιωαννίδης. Στην παρέμβασή του, ο βουλευτής Ροδόπης της Νέας Δημοκρατίας και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε για πρώτη φορά δημόσια στις διαπραγματεύσεις του σχεδίου Ανάν, καταθέτοντας άγνωστες πτυχές για τον ιστορικό του μέλλοντος.

Στην ομιλία του θύμισε πως επί θητείας του συνάντησε μπροστά του μόλις ορκίστηκε, το Σχέδιο Ανάν που παρέλαβε η Κυβέρνηση. Τότε, «για να αμβλυνθεί η οποιαδήποτε ένταση, η Ελλάδα ξεκίνησε και έναν αγώνα εκλογής της στα Μη Μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, ώστε να κάθεται στο ίδιο τραπέζι με τους μεγάλους όταν θα έχει ολοκληρωθεί το δημοψήφισμα, για κάθε ενδεχόμενο. Για να επιτευχθεί αυτή η έξυπνη θωράκιση της ασφάλειας της Κύπρου, συμφωνήσαμε στην επόμενη διετή περίοδο να στηρίξουμε στην αντίστοιχη θέση και την Τουρκία. Έτσι πετύχαμε την θριαμβευτική εκλογή μας με 182 στους 185 ψήφους της Συνέλευσης ΟΗΕ».

Εξαιρετικός, τότε, ήταν ο συντονισμός με την Κυπριακή Δημοκρατία. Ο ρόλος της Ελλάδας εξισορροπούσε και κάλυπτε την Κύπρο, ώστε να μην εκτεθεί ή κινδυνεύσει και το αντίστροφο. Το δόγμα Καραμανλή- Παπαδόπουλου το περιέγραψε μια φράση: «Η Κύπρος αποφασίζει - Η Ελλάδα συμπαρίσταται». Τελικά, το Σχέδιο Ανάν δεν προχώρησε.

Τρεις παρατηρήσεις για προβληματισμό
Στο περιθώριο της ομιλίας του, ο κ. Στυλιανίδης προχώρησε σε τρεις αξιολογικές παρατηρήσεις προς προβληματισμό:

1.Τι θα συνέβαινε σήμερα, αν τότε είχε διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία ως νέο Κράτος-Μέλος της ΕΕ, προέκυπταν εκ των υστέρων τα λειτουργικά αδιέξοδα στο νέο κατασκευασμένο κράτος και η Τουρκία μεταλλάσσονταν, όπως άλλωστε και έγινε στη συνέχεια εκ νέου σε μια επιθετική, αναθεωρητική, νεοοθωμανική και ηγεμονική δύναμη στην Κύπρο και γενικότερα στην περιοχή; Τα πράγματα θα ήταν καλύτερα ή χειρότερα;

2.Η λύση που προτάθηκε τότε ως «δίκαιη και βιώσιμη λύση», δεν γνωρίζω αν ήταν βιώσιμη, σίγουρα πάντως δεν ήταν δίκαιη, διότι εξίσωνε θύτη και θύμα, διατηρούσε στρατό κατοχής, επεδίωκε να παραγράψει από το λεξιλόγιο της δημόσιας διπλωματίας την έννοια της παράνομης εισβολής και κατοχής και να ακυρώσει τα ψηφίσματα και τις αποφάσεις του ΟΗΕ στην πράξη.

3.Οι συνεχιζόμενες προσπάθειες για λύση δεν έδειξαν βελτίωση, αλλά επιδείνωση της Τουρκικής συμπεριφοράς, η οποία επιδεινώθηκε προωθώντας ακόμα και τη «λύση δύο κρατών», δηλαδή την de jure διχοτόμηση και προσπερνώντας ακόμα και τη θέση για μία «Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία».

Προς όσους τότε βιάζονταν για μία λύση τύπου «Σχέδιο Ανάν», μετέφερε τις εξής δύο σκέψεις του: Πρώτον στην εξωτερική πολιτική δεν πρέπει το βλέμμα μας να το έχουμε στραμμένο στις επόμενες εκλογές, αλλά στις επόμενες γενιές και δεν πρέπει να την ασκούμε για εσωτερική κατανάλωση. Δεύτερον, χρειάζεται ατελείωτη υπομονή και επιμονή στο στόχο. Μη ξεχνάτε ότι εμείς στη Θράκη μείναμε σκλαβωμένοι στους Οθωμανούς όχι 400, αλλά 600 χρόνια, διότι σκλαβωθήκαμε 100 χρόνια νωρίτερα και απελευθερωθήκαμε 100 χρόνια αργότερα. Τα καταφέραμε όμως, διότι μείναμε προσηλωμένοι στο στόχο.

Η πρόταση για το Κυπριακό
Με δεδομένα ότι πλέον: Η Κύπρος είναι πλέον μόνιμο Μέλος της ΕΕ. Απέφυγε έντεχνα τις απειλές που είχαν εκτοξευτεί από την Τουρκία για πόλεμο, αν ενταχθεί χωρίς λύση. Ανακήρυξε την ΑΟΖ της. Εντάχθηκε στην ΕΕ πλήρως.

Ο Ευριπίδης Στυλιανίδης υπογράμμισε ότι, πλέον μια λύση οφείλει να έχει Ευρωπαϊκό πρόσημο, για να είναι όχι μόνο βιώσιμη αλλά και δίκαιη. Η απομάκρυνση του στρατού κατοχής, η κατάργηση των εγγυητριών δυνάμεων, η επανένωση του νησιού, η επιστροφή εδαφών και η απελευθέρωση κατοίκων και περιουσιών θα μπορούσαν να επιτευχθούν με μία Ευρωπαϊκή λύση στο Κυπριακό.

«Μία τέτοια λύση προϋποθέτει την απόλυτη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου και εδώ, δηλαδή όλων των ευρωπαϊκών ελευθεριών: ελευθερία κίνησης και εγκατάστασης ανθρώπων, κίνησης κεφαλαίων και επιχειρήσεων, ελευθερία εργασίας, αποτελεσματική προστασία των μειονοτήτων και όλων των κοινωνικών ομάδων. Όλα αυτά σε μια ενιαία, ανεξάρτητη και δημοκρατική Κύπρο, ελεύθερη, με μια διεθνή προσωπικότητα, όπου η ίδια η ΕΕ θα εγγυάται τα δικαιώματα όλων, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Η Ευρωπαϊκή λύση δυστυχώς, δεν επιδιώχθηκε μέχρι σήμερα. Οι προτάσεις δε που αυτή περιλαμβάνει είναι απόλυτα ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες. Ενδεχομένως μέσα στο αναστατωμένο σημερινό διεθνές περιβάλλον να κρύβεται η ελπίδα να μετατρέψουμε τον κίνδυνο σε ευκαιρία.

Αυτό όμως απαιτεί εθνική ενότητα, έξυπνη διπλωματία και φυσικά την απόφαση αυτή τη φορά να προσέλθουμε με δική μας πρόταση που δεν μπορεί να είναι άλλη από την Ευρωπαϊκή λύση. Το λάθος που έχουμε κάνει είναι ότι δεν χρησιμοποιήσαμε ποτέ την ευρωπαϊκή πλατφόρμα με την ευρεία εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου και δεν καταθέσαμε ολοκληρωμένη πρόταση, τρέχοντας συνήθως πίσω από τις προτάσεις των άλλων, οι οποίοι βεβαίως τις φιλτράρουν πάντα μέσα από τα δικά τους συμφέροντα», ανέλυσε.