Δ. Κιρμικίρογλου: «Ο πιο ισχυρός μηχανισμός απέναντι στην παραπληροφόρηση είναι ο πολίτης που ξέρει να αναρωτιέται»

Η Γενική Γραμματεία υλοποιεί μια ολιστική στρατηγική με θεσμικές μεταρρυθμίσεις, κοινωνική ανθεκτικότητα και διεθνείς συνεργασίες

Το Athens Alitheia Forum, η νέα πρωτοβουλία της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας & Ενημέρωσης, που διοργανώθηκε στην πρωτεύουσα 10 και 11 Μαρτίου, έδωσε το βήμα σε ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων από εκπροσώπους της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των μέσων ενημέρωσης. Στο επίκεντρο βρέθηκαν η παραπληροφόρηση, η τοξικότητα στον δημόσιο λόγο, οι προκλήσεις που δημιουργεί το σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον. Παράλληλα, προτάθηκαν συγκεκριμένες λύσεις και έγινε γνωστή η στρατηγική της Γενικής Γραμματείας προς αυτή την κατεύθυνση.

Το συνέδριο, που φιλοδοξεί να καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός, ανέδειξε την ανάγκη για συστηματική αντιμετώπιση των ψευδών ειδήσεων και για ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στα μέσα ενημέρωσης.

Η παρέμβαση Μαρινάκη: Ζούμε στην εποχή της παραπληροφόρησης
Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης περιέγραψε το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η πρωτοβουλία. Όπως σημείωσε, το Athens Alitheia Forum «δεν δημιουργήθηκε τυχαία», αλλά ως απάντηση σε μια νέα πραγματικότητα όπου η παραπληροφόρηση έχει εξελιχθεί σε κρίση. Τόνισε ότι «η πληροφορία ταξιδεύει πιο γρήγορα από ποτέ, αλλά δυστυχώς μαζί της ταξιδεύει και το ψέμα», επισημαίνοντας ότι ένα ψευδές δημοσίευμα μπορεί να φτάσει σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε λίγα λεπτά. Η τοποθέτησή του έθεσε τον τόνο για τις συζητήσεις που ακολούθησαν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για συλλογική εγρήγορση.

Γενική Γραμματεία Ενημέρωσης: Μια ολιστική στρατηγική απέναντι στην παραπληροφόρηση
Κεντρικό σημείο του συνεδρίου αποτέλεσε η αναλυτική τοποθέτηση του γενικού Γραμματέα Επικοινωνίας & Ενημέρωσης, Δημήτρη Κιρμικίρογλου, στο πάνελ «Μηχανισμοί και αντίδοτα κατά της παραπληροφόρησης». Ο κ. Κιρμικίρογλου χαρακτήρισε το ενδιαφέρον του κοινού «ενθαρρυντικό» και τόνισε ότι το συνέδριο δεν έχει επικοινωνιακό χαρακτήρα, αλλά αποτελεί «συστηματική προσπάθεια» να συναντηθούν άνθρωποι από διαφορετικούς χώρους - ακαδημαϊκούς, δημοσιογράφους, εκπαιδευτικούς, μαθητές και πολίτες - για να συζητήσουν δύο αλληλένδετα φαινόμενα: την παραπληροφόρηση και τον τοξικό λόγο.

Όπως εξήγησε, η παραπληροφόρηση εισάγει ψευδείς αφηγήσεις, ενώ ο τοξικός λόγος «δηλητηριάζει με μίσος και εκφοβισμό», οδηγώντας συχνά σε αποχώρηση από τον δημόσιο διάλογο. «Αυτός είναι συχνά ο στόχος», σημείωσε, περιγράφοντας ένα φαινόμενο που παρατηρείται έντονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η προσέγγιση του συνεδρίου, όπως είπε, είναι «βαθιά δημοκρατική», καθώς επιδιώκει να ενισχύσει τη συμμετοχή και την ανθεκτικότητα της κοινωνίας.

Οι ξένες παρεμβάσεις ως απειλή της δημοκρατίας
Ο κ. Κιρμικίρογλου ανέδειξε επίσης τη γεωπολιτική διάσταση του προβλήματος, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω της στρατηγικής Protect EU, αναγνωρίζει τις υβριδικές απειλές, τη χειραγώγηση πληροφοριών και την παραπληροφόρηση ως βασικά στοιχεία του σύγχρονου τοπίου ασφάλειας. Παρέθεσε στοιχεία που δείχνουν ότι η ξένη παρέμβαση κατατάσσεται στις κορυφαίες απειλές για τη δημοκρατία, ενώ η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης έχει τεκμηριώσει εκατοντάδες περιστατικά χειραγώγησης μόνο το τελευταίο έτος.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς αποδέκτης απειλών, αλλά «μια χώρα που προτείνει λύσεις», λόγω της γεωγραφικής και πολιτικής της θέσης. Αναφέρθηκε σε αφηγήματα που διακινούνται γύρω από το μεταναστευτικό, αλλά και σε στοχευμένες επιθέσεις κατά δημοσιογράφων, οι οποίες -όπως είπε- αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής χειραγώγησης.

Στρατηγική σε τέσσερις πυλώνες
Ο γενικός γραμματέας παρουσίασε μια ολοκληρωμένη στρατηγική που βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:

1. Θεσμικές μεταρρυθμίσεις: Θεσμοθέτηση του Ελληνικού Συμβουλίου Μέσων, αναβάθμιση των μητρώων Τύπου, κανόνες για τη διαφήμιση, ενίσχυση της ΕΡΤ και νέες ρυθμίσεις για τη διαφάνεια των δαπανών.
   
2. Ενίσχυση κοινωνικής ανθεκτικότητας: Το πρόγραμμα «Καλλιεργώντας Κριτικούς Αναγνώστες» σε 35 σχολεία με 1.100 μαθητές, συνεργασίες με πανεπιστήμια και δημιουργία του πρώτου media hub στο Διδυμότειχο.
   
3. Κρατικός συντονισμός απέναντι στις υβριδικές απειλές: Συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Εθνικής Άμυνας και άλλους φορείς για ενιαία στρατηγική.
   
4. Διεθνείς συνεργασίες: Συνεργασία με EDMO, γαλλικούς θεσμούς και σκανδιναβικές χώρες για ανταλλαγή καλών πρακτικών.
5. 
   Κλείνοντας, ο κ. Κιρμικίρογλου υπογράμμισε ότι «ο πιο ισχυρός μηχανισμός εναντίον της παραπληροφόρησης δεν είναι τεχνολογικός, νομοθετικός ή κανονιστικός», αλλά «ένας πολίτης που ξέρει να αναρωτιέται ποιος το έγραψε, γιατί και με ποια στοιχεία». Η καλλιέργεια αυτής της στάσης, όπως είπε, ξεκινά από τα σχολεία, τις οικογένειες και τις αίθουσες διδασκαλίας. «Και αυτό προσπαθούμε να χτίσουμε και εμείς εδώ, σε αυτή την αίθουσα, με αυτή την συζήτηση που προκαλέσαμε», τόνισε.

Ένα συνέδριο με προοπτική θεσμού
Οι διοργανωτές έθεσαν ως στόχο το Athens Alitheia Forum να καθιερωθεί ως ετήσιος θεσμός διαλόγου για την προστασία της αλήθειας και την ενίσχυση της ελευθερίας του Τύπου. Το συνέδριο ανέδειξε ότι η παραπληροφόρηση δεν είναι απλώς τεχνολογικό ζήτημα, αλλά βαθιά κοινωνικό και θεσμικό, και ότι η αντιμετώπισή της απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια, διαφάνεια και ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ πολιτών, θεσμών και μέσων ενημέρωσης.