Έναν αιώνα μετά: Το Κίζαρι τίμησε τη μνήμη των Ποντίων προγόνων του

Επιμνημόσυνη δέηση για τους πρώτους οικιστές του χωριού το πρωί της Κυριακής στο Κίζαρι

Με αφορμή τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την εγκατάσταση των Ποντίων στο Κίζαρι, διεξήχθη το Σάββατο 25 Απριλίου στο Ίδρυμα Ν.Ζ. Παπανικολάου, τιμητική εκδήλωση στη μνήμη των προγόνων του Πολιτιστικού Συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών «ο Πόντος».

Σκοπός της επιστημονικής εσπερίδας ήταν να «φωτίσει πτυχές των μεταναστεύσεων και μετακινήσεων, γενικώς, Ελλήνων από τον ιστορικό Πόντο προς τη Ρωσία και μετά προς την Ελλάδα», όπως ανέφερε και ο Γιάννης Παγκοζίδης, αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών.

Η οδύσσεια του ποντιακού ελληνισμού

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση σπάνιου αρχειακού υλικού, αλλά και η εξιστόρηση γεγονότων - προσωπικών και ιστορικών - από τους κύριους ομιλητές της εκδήλωσης: τον Βλάση Αγτζίδη, διδάκτορα Σύγχρονης Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, τον Ελευθέριο Ελευθεριάδη, απόφοιτο του Τμήματος Ιστορίας Ιονίου Πανεπιστημίου, και την Ειρήνη Χρυσοστομίδου, απόφοιτη του Ιστορικού Τμήματος Δημοκριτείου Πανεπιστήμιου Θράκης. Παρούσα ήταν και η Βούλα Ελευθεριάδου, πρόεδρος του Συλλόγου των Απανταχού Κιζαριωτών.

Αναφορικά με τον λόγο για τον οποίον δίνεται τόση βαρύτητα στη συγκεκριμένη εκδήλωση, ο κ. Αγτζίδης μάς είπε ότι πρόκειται για «μια από τις πολλές οδύσσειες του προσφυγικού ελληνισμού, του ποντιακού, του μικρασιατικού, και του ανατολικο-θρακικού. Αλλά ειδικά αυτή η προσφυγιά που ξεκινάει το ‘18 από τον Πόντο, καταφεύγει στον Καύκασο και έρχεται στην Ελλάδα με όχι εύκολες συνθήκες, και εγκαθίσταται τελικά εδώ στην Κομοτηνή, είναι θα λέγαμε από τις πλέον ενδιαφέρουσες». Το ενδιαφέρον τους αυτό, σύμφωνα με τον διδάκτορα, έγκειται στη σύνδεση δύο μεγάλων ιστορικών διεργασιών, «τις καταρρεύσεις δύο μεγάλων αυτοκρατοριών, της οθωμανικής και της ρωσικής». Σύμφωνα με τον κ. Αγτζίδη, μάλιστα, η περίπτωση των Ποντίων αποτελεί τη μοναδική περίπτωση Ελλήνων που εμπλέκονται σε αμφότερες τις μεγάλες αυτές ιστορικές διαδικασίες.

Η ελληνική κοινότητα Αμπχαζίας

Στη συνέχεια, ιδιαίτερα σημαντικός υπήρξε και ο ρόλος της Ειρήνης Χρυσοστομίδου, της οποίας αντικείμενο ήταν η σκιαγράφηση της ελληνικής κοινότητας της Αμπχαζίας. Πρόκειται για μια κοινότητα με «μακραίωνη ιστορία», όπως ανέφερε, πράγμα που καθιστά δύσκολη και την καταμέτρηση του πληθυσμού της. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με την κ. Χρυσοστομίδου, «ποικίλουν τα νούμερα, είναι πάρα πολύ δύσκολο να υπολογιστούν με ακρίβεια. Ποικίλουν γιατί υπήρχαν περίοδοι ακμής και περίοδοι παρακμής. Σκεφτείτε ότι στα τελευταία της στάδια λίγο πριν τους εκτοπισμούς, εκτοπίστηκαν 40.000 προς Καζακστάν και Ουζμπεκιστάν, οπότε υπήρξαν και μεγαλύτερα νούμερα κάποιες εποχές».

«Γνωρίζοντας το παρελθόν μπορείς να είσαι πολύ πιο ανοιχτό μυαλό στο μέλλον»

Ακόμη, ο Γιάννης Παγκοζίδης εξέφρασε την ανησυχία του αναφορικά με το ότι η πλειοψηφία των νεοελλήνων δεν είναι ιδιαίτερα φιλίστορες, καθώς σύμφωνα με τον ίδιο «γνωρίζοντας το παρελθόν μπορείς να είσαι πολύ πιο ανοιχτό μυαλό στο μέλλον».

Τιμητική εκδήλωση στο Κίζαρι

Τέλος, πέρα από την επιστημονική εσπερίδα του Σαββάτου, διοργανώθηκε και μια ακόμη εκδήλωση στο Κίζαρι το πρωί της Κυριακής 26 Απριλίου. Η εκδήλωση αυτή περιλάμβανε δέηση στο μνημείο που έχει φιλοτεχνηθεί στη μνήμη των πρώτων οικιστών που κατέφθασαν στο Κίζαρι το 1926. Ακόμη, πραγματοποιήθηκε και μια ομιλία από τον Μιχάλη Διαμαντίδη αναφορικά με την ιστορία του χωριού, και ακολούθησε o κιζαριώτικος ποντιακός χορός «σέρρα» με σκοπό τη σύνδεση «μέσω της γης και του χορού με τους προγόνους μας», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παγκοζίδης.

Η εκδήλωση έληξε με κιζαριώτικο γλέντι, με τη συνοδεία Κιζαριωτών μουσικών, φαγητό και ποτό.

Ρεπορτάζ - Μάρθα Στοΐλη