Θανάσης Χούντρας: «Όλοι όσοι παθαίνουν ατύχημα είναι βέβαιοι ότι όλα πάνε καλά μέχρι εκείνη τη στιγμή»

«Η μοτοσυκλέτα δεν είναι το πιο επικίνδυνο όχημα. Είναι το πιο ευάλωτο», υπογράμμισε χαρακτηριστικά κατά τη διάρκεια της συζήτησης.

Με αφορμή την παρουσία του στην Κομοτηνή για το σεμινάριο ασφαλούς οδήγησης που διοργάνωσε ο ΣΥ.ΜΟ.Κ. Komo Riders, ο πιστοποιημένος εκπαιδευτής ασφαλούς οδήγησης Θανάσης Χούντρας μίλησε στον «Χ» και τον Θανάση Φανφάνη για τα τροχαία ατυχήματα, την ψευδαίσθηση ασφάλειας που δημιουργεί το ανθρώπινο ένστικτο, αλλά και τη σχέση των Ελλήνων οδηγών με τη μοτοσυκλέτα και την οδική παιδεία ευρύτερα.

κ. Χούντρα πείτε μου πως ξεκίνησε όλη αυτή η ενασχόληση με την ασφαλή οδήγηση;

-Η ζωή μου όλη έχει στον παρονομαστή τις μοτοσυκλέτες. Από σχεδόν 6 χρονών μέχρι σήμερα, μιλάμε για πάνω από 55 χρόνια. Κάποια στιγμή άρχισε να με ενοχλεί το γεγονός ότι έχανα φίλους που δεν ήταν απερίσκεπτοι ή κακοί οδηγοί. Το αντίθετο μάλιστα. Άρχισα λοιπόν να αναζητώ τους λόγους για τους οποίους κάποιος, χωρίς να το θέλει και χωρίς να το προγραμματίζει, εμπλέκεται σε τροχαίο ατύχημα ή δυστύχημα.

Αυτό ξεδίπλωσε ένα πολύ μεγάλο κουβάρι, όπου εμπλέκονται πολλές επιστήμες. Στην πραγματικότητα όμως το κέντρο του προβλήματος είναι ο άνθρωπος. Άρα μιλάμε περισσότερο για ένα ιατρικό και νευρολογικό θέμα. Συμμετέχουν ψυχολόγοι, νευρολόγοι, νευροψυχολόγοι, ενδοκρινολόγοι και πολλές ακόμη ειδικότητες.

Στα σεμινάρια που κάνουμε γίνεται πολύ ξεκάθαρο τι φταίει πραγματικά. Γιατί όσοι πεθαίνουν ή παθαίνουν ατύχημα στον δρόμο, το παθαίνουν με τη βεβαιότητα ότι όλα πάνε καλά μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Αυτό που κάνουμε λοιπόν, απευθύνεται σε όλους όσοι εμπλέκονται στην κυκλοφορία, όχι μόνο σε μοτοσυκλετιστές. Μάλιστα αποτελεί και μέρος μεταπτυχιακού προγράμματος της Ιατρικής, κάτι που δείχνει πόσο βαθιά είναι η έρευνα και η προσέγγιση πάνω στο αντικείμενο.

Είναι τελικά η μοτοσυκλέτα ένα επικίνδυνο όχημα;

-Η μοτοσυκλέτα θεωρείται επικίνδυνη, αλλά στην πραγματικότητα επικίνδυνη την κάνουμε εμείς. Από τη φύση της είναι ένα πολύ ασφαλές μέσο. Η κατασκευή και ο σχεδιασμός της την οδηγούν συνεχώς στο να ανακτά την ισορροπία της, αρκεί να την αφήσουμε.

Το πρόβλημα εντοπίζεται στο γεγονός πως οδηγούμε βασισμένοι στο ανθρώπινο ένστικτο. Μπαίνεις σε μια στροφή και αποφασίζεις διαρκώς πράγματα: πόσο θα στρίψεις, πότε θα κλείσεις το γκάζι, πού θα κοιτάξεις, πώς θα φρενάρεις. Αυτές τις αποφάσεις δεν μας τις δίδαξε κάποιος. Τις παίρνουμε ενστικτωδώς. Έχουμε όλοι τον ίδιο «εκπαιδευτή» στο κεφάλι μας, έναν πρωτόγονο μηχανισμό που δεν έχει ιδέα από μοτοσυκλέτες. Έτσι δημιουργείται η ψευδαίσθηση ότι λειτουργούμε σωστά.

Στην πραγματικότητα η μοτοσυκλέτα είναι το πιο ευάλωτο όχημα σε μια σύγκρουση, όχι όμως απαραίτητα το πιο επικίνδυνο. Και τις περισσότερες φορές οι αναβάτες πέφτουν μόνοι τους. Εκεί πρέπει να δούμε τι πραγματικά φταίει.

Υπάρχουν αποτελέσματα από την εκπαίδευση;

-Υπάρχουν και μάλιστα αποτυπώνονται σε αριθμούς. Έχουμε εταιρικούς στόλους που ήρθαν σε εμάς επειδή είχαν συνεχώς ατυχήματα και από τότε πρακτικά μηδένισαν τα περιστατικά. Ασφαλιστικές εταιρείες κρατούν ξεχωριστά στατιστικά για ανθρώπους που έχουν περάσει από το σχολείο. Όταν ένας συνηθισμένος δείκτης ζημιών μπορεί να είναι 60%, σε αυτούς τους οδηγούς πέφτει περίπου στο 1,5%. Άρα γίνεται. Αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση του προβλήματος.

Φταίνε οι δρόμοι και οι κακοτεχνίες ή κυρίως η οδηγική συμπεριφορά;

-Η δική μας προσέγγιση λέει το εξής: αν μπορούσες να γυρίσεις πίσω το βίντεο ενός ατυχήματος και να προειδοποιήσεις τον οδηγό ότι «εδώ ο δρόμος γλιστράει» ή «τα λάστιχά σου είναι φθαρμένα» και το ατύχημα να μην ξαναγίνει, τότε είναι ευθύνη του οδηγού. Οι δρόμοι είναι στην κατάσταση που είναι και ο οδηγός οφείλει να προσαρμόσει την ταχύτητα και τη συμπεριφορά του. Τα μόνα πραγματικά αναπόφευκτα τροχαία είναι εκείνα που, όσες φορές κι αν τα προσομοιώσεις, θα συμβούν ξανά. Για παράδειγμα αν πέσει κεραυνός πάνω σε μοτοσυκλέτα ή αν καταρρεύσει μια γέφυρα την ώρα που τη διασχίζεις. Εκεί μιλάμε για την κακιά στιγμή.

Σχεδόν όλα τα υπόλοιπα σχετίζονται με τον άνθρωπο και την ψευδαίσθηση ασφάλειας που δημιουργεί το μυαλό μας. Κάνεις κάτι επικίνδυνο, δεν παθαίνεις τίποτα, άρα ο εγκέφαλος το εγκρίνει ως ασφαλές και θα το κάνεις ξανά την επόμενη φορά μέχρι που θα σταματήσεις να είσαι τυχερός κάποια στιγμή.

Ποιό είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουν οι οδηγοί;        

-Το βασικό λάθος είναι ότι εμπιστευόμαστε το ανθρώπινο ένστικτο. Αν κάνεις κάτι και δεν πάθεις κακό την πρώτη φορά, το μυαλό σου το θεωρεί ασφαλές. Μπορεί να πιεις, να οδηγήσεις χωρίς κράνος ή ζώνη, με λιωμένα λάστιχα ή με υπερβολική ταχύτητα και να φτάσεις σπίτι. Ο εγκέφαλος μεταφράζει αυτή την εμπειρία ως «όλα πήγαν καλά». Όσο το επαναλαμβάνεις, τόσο πιο σίγουρος αισθάνεσαι. Στην πραγματικότητα όμως δεν είσαι ασφαλής. Ήσουν απλά τυχερός. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος λειτουργεί ακόμη με απαρχαιωμένους μηχανισμούς χιλιάδων ετών. Δεν έχει προσαρμοστεί πλήρως στη μηχανοκίνηση. Είναι ο ίδιος μηχανισμός που λέει ότι αν φας ένα μανιτάρι και δεν σε πειράξει, θα συνεχίσεις να το τρως.

Πώς βλέπετε την οδηγική κουλτούρα στην Ελλάδα;

-Όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, οι Έλληνες μοτοσυκλετιστές είναι από τους καλύτερους οδηγούς στην Ευρώπη. Ζουν και κινούνται μέσα σε ένα χαοτικό περιβάλλον και παρ’ όλα αυτά καταφέρνουν να επιβιώνουν. Αν έφερνες για παράδειγμα Γερμανούς οδηγούς να κινηθούν εδώ όπως κινούμαστε εμείς, πολλοί δεν θα μπορούσαν να προσαρμοστούν. Γιατί περιμένουν ότι όλοι θα λειτουργούν με συγκεκριμένους κανόνες. Το βασικό όμως είναι να αποδεχθεί ο οδηγός ότι έχει πρόβλημα. Κανείς δεν το παραδέχεται μέχρι να συμβεί το κακό.

Η καλύτερη αστυνόμευση θα βοηθούσε με την κατάσταση;

-Η αστυνόμευση βοηθά πάντα, αλλά λειτουργεί προσωρινά και με λάθος σκοπό. Αν κάποιος φοβάται μόνο το πρόστιμο, μόλις φύγει ο έλεγχος θα επιστρέψει και θα έχει ακριβώς την ίδια συμπεριφορά. Το βασικό είναι να αποκτήσουμε σωστή οδική παιδεία.

Βλέπετε αλλαγή στους ανθρώπους που παρακολουθούν τα σεμινάρια;

-Κατακόρυφη. Και το εντυπωσιακό είναι ότι βλέπεις το ίδιο χαμόγελο βελτίωσης σε έναν άνθρωπο που οδηγεί μία εβδομάδα και σε κάποιον που οδηγεί 30 χρόνια μοτοσυκλέτες. Στην ουσία, πολλές φορές τα 30 χρόνια είναι επανάληψη του ίδιου λάθους που έγινε από την πρώτη μέρα. Η πιο εύστοχη φράση που έχουμε είναι πως «μετά το Riding School απολαμβάνεις την οδήγηση με ασφάλεια». Όταν φοβάσαι συνεχώς μην πέσεις ή μην γλιστρήσεις, δεν απολαμβάνεις πραγματικά τη μοτοσυκλέτα. Εμείς προσπαθούμε να παντρέψουμε την ασφάλεια με την απόλαυση της οδήγησης.

Κύριε Χούντρα ευχαριστούμε θερμά για τη συζήτηση και την παρουσία σας στην πόλη μας. Ευχή όλων είναι να σας δούμε ξανά σύντομα στην Κομοτηνή, αυτή τη φορά και σε ένα πρακτικό σεμινάριο ασφαλούς οδήγησης, τόσο για την ασφάλτινη όσο και για τη χωμάτινη χρήση της μοτοσυκλέτας.

Who is Who

Ο Θανάσης Χούντρας αποτελεί μία από τις πιο γνωστές μορφές του ελληνικού μοτοσυκλετιστικού χώρου, με περισσότερα από 40 χρόνια παρουσίας στον Ειδικό Τύπο και χιλιάδες ώρες εμπειρίας πάνω σε δύο τροχούς. Έχει οδηγήσει περισσότερες από 1.500 μοτοσυκλέτες σε άσφαλτο και χώμα, ενώ το 1998 ίδρυσε το Riding School, μία από τις πλέον αναγνωρισμένες σχολές ασφαλούς οδήγησης στη χώρα. Είναι πτυχιούχος ΤΕΦΑΑ του ΕΚΠΑ, πρώτος αναγνωρισμένος Προπονητής Μηχανοκίνητου Αθλητισμού από τη ΓΓΑ, με συμμετοχές και διακρίσεις σε σημαντικούς διεθνείς αγώνες, μεταξύ αυτών το Rally Dakar και το Enduro du Touquet.