Η διαδικασία της περιτομής των μουσουλμάνων

Πως γινόταν τα παλιά χρόνια και πως τώρα - Σε ποιους άλλους λαούς γίνεται η περιτομή

Περιτομή ή σουνέτ όπως την λένε οι μουσουλμάνοι. Η λέξη προέρχεται από το αραβικό sunnah. Έχει σχέση μάλλον με την παράδοση και τα ρητά του Προφήτη Μωάμεθ. Στην Τουρκία το ονομάζουν sunnet. Μετά τον θάνατο του Μωάμεθ οι μουσουλμάνοι εφάρμοσαν την σούνα που είναι το σύνολο των παραδόσεων για ότι τους δίδαξε ο Μωάμεθ και έτσι μαζί με το Κοράνι αποτελούν την βάση της ισλαμικής θρησκείας.

Οι μουσουλμάνοι θεωρούν την περιτομή υποχρεωτική για να είσαι ολοκληρωτικά μουσουλμάνος. Την περιτομή την πήραν και την εφάρμοσαν υποχρεωτικά στα μέλη τους από τους Εβραίους που την ονομάζουν Shanna και την εφαρμόζουν στα αγόρια τους την όγδοη ημέρα από την γέννησή τους. Οι Εβραίοι πάλι την πήραν από τους αρχαίους Αιγυπτίους.

Η περιτομή - σουνέτ είναι η χειρουργική αφαίρεση του εμπρόσθιου μέρους του δέρματος που καλύπτει την βάλανο του πέους. Η τελετή συχνά συνδέεται με γιορτές και έχει θρησκευτική και κοινωνική σημασία, σύμφωνα με την παράδοση του Ισλάμ.

Οι σουνίτες που αποτελούν τον μεγαλύτερο κλάδο του Ισλάμ, δίνουν έμφαση στην παράδοση του Προφήτη τους του Μωάμεθ (Σούνα) στην οποία περιλαμβάνεται και το σουνέτ.

Επιπλέον η λέξη "σουνέτ" μπορεί να αναφέρεται και στον "σουνιτισμό ή σουνισμό", τον κυριότερο κλάδο του Ισλάμ, που πιστεύει στην "σούνα" (παράδοση) του Μωάμεθ.

Το σουνέτ γίνεται συνήθως στα αγόρια από 6 έως 12 ετών, ορισμένοι το κάνουν και σε πολύ μικρότερες ηλικίες. Η διαδικασία αυτή διαρκεί από 15 μέχρι 20 λεπτά της ώρας.

Η περιτομή σήμερα εφαρμόζεται στην εβραϊκή και την μουσουλμανική θρησκεία. Στην χριστιανική θρησκεία δεν εφαρμόζεται ωστόσο, σε ορισμένες προχαλκηδόνιες εκκλησίες όπως στην Αιθιοπική ορθόδοξη εκκλησία, η περιτομή είναι παράδοση.

Σε ορισμένες πάλι περιπτώσεις μπορεί να γίνει η περιτομή σε αγόρια ή άνδρες για ιατρικούς λόγους, όπως η φίμωση της ακροποσθίας, αν το πρόβλημα αυτό δεν αντιμετωπίζεται με μικρότερες επεμβατικές μεθόδους.

Η βιβλική χρήση και οι πρακτικές της
Στην Παλαιά Διαθήκη ο Θεός ζητά από τον Αβραάμ να περιτμηθεί και να περιτμήσει τους απογόνους και τους δούλους του ως απόδειξη της συμφωνίας που συνάπτει ο Θεός με τον Ισραήλ: Μια εξήγηση αυτής της απαίτησης συνδέεται με την συμβολική σημασία του πέους που είναι απόδειξη του ανδρισμού και πηγή δύναμης του άνδρα. Με την περιτομή ο άνδρας συμβολικά αποκόπτει ένα τμήμα του υπέρ του Θεού, αναγνωρίζει δηλαδή ότι υπάρχει κάποιος πιο ισχυρός και πιο τέλειος από αυτόν.

Στον χριστιανισμό δεν διατηρείται η παράδοση της περιτομής, αφού θεωρείται ότι η αναγκαιότητα της καταργείται με την εκούσια σταυρική θυσία του Ιησού και αντικαθίσταται με το βάπτισμα.

Η περιτομή (σουνέτ) των μουσουλμάνων στην Ροδόπη
Όπως με ενημέρωσε ο 85χρονος φίλος μου από τον Κόμαρο Μουσταφά Σιακήρ, στον νομό μας υπάρχουν ορισμένοι κουρείς που έκαναν την περιτομή (σουνέτ), στις Σάπες υπήρχε ο κουρέας Χαλήλ σουνετσής που με τον βοηθό του γυρνούσαν παντού και έκαναν την περιτομή στα αγόρια των μουσουλμάνων.

Για να ξεκινήσει η διαδικασία για την περιτομή κρατούσαν σφιχτά 5-6 άνθρωποι το παιδί για να μη μπορεί να κουνηθεί και γίνει καμιά ζημιά στο σώμα του. Ο κουρέας τραβούσε προς τα έξω το εμπρόσθιο μέρος του δέρματος που κάλυπτε το πέος βάζοντας ενδιάμεσα στον βάλανο και στο μικρό μέρος δέρματος που προεξέχει ένα ξύλινο πιαστράκι κάτι σαν μανταλάκι. Έλεγαν στο παιδί να κοιτάξει στον ουρανό θα περάσει ένα παράξενο πουλί, αμέσως τότε με το ξυράφι ο κουρέας έκοβε το δέρμα χωρίς βέβαια τοπική αναισθησία και έβαζε επάνω πενικιλίνη.

Ο πατέρας του παιδιού πήγαινε στο δάσος έψαχνε και έβρισκε ένα πεσμένο ξερό άγριο πεύκο - τσάμι - αρντίτσι, από το οποίο έπαιρνε ένα κομμάτι από το εσωτερικό του κορμού του, αφού το κοπανούσε το έκανε σκόνη και το έβαζαν επάνω στην πληγή του παιδιού σαν αντισηπτικό για δύο μήνες περίπου. Καθ' όλη την διάρκεια αυτή φορούσαν στο παιδί φαρδύ εσώρουχο για να μην ερεθίζεται η πληγή του.

Στα παλιά χρόνια μόλις έκαναν την περιτομή στο παιδί το έντυναν με ότι καλά ρούχα είχαν και θυσίαζαν κατσίκια ή πρόβατο αφού τα διάβαζε ο ιμάμης το λεγόμενο σουνέτ - μεβλήτ.
Όλοι οι προσερχόμενοι προσέφεραν χρήματα ορισμένοι και τρόφιμα.

Θυμάμαι πάλι που το 1976 κάποιος κουρέας εδώ στην Κομοτηνή κατά την διάρκεια της διαδικασίας της περιτομής σε μουσουλμανόπαιδο του ξέφυγε το ξυράφι κάνοντας μια βαθιά τομή στο πέος του. Το παιδί μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο της Κομοτηνής με αιμορραγία, λόγω του εθίμου όμως ο εισαγγελέας έδωσε εντολή και αφέθηκε ελεύθερος.

Ένας άλλος ακόμη που έκανε περιτομές στην Κομοτηνή, ήταν ο Φαΐκ που διέμενε στην οδό Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ξακουστός και ειδικός στις περιτομές ήταν ο διδάσκαλος από τα Θάμνα Ιμάμ Οσμάν Μεχμέτ, που έκανε περιτομές στην Κομοτηνή και στα γύρω χωριά, ήταν και αυτός αυτοδίδακτος.

Αγόραζε πενικιλίνη από το φαρμακείο του Σταμπουλίδη, την οποία αναμείγνυε με άλλα ειδικά φάρμακα για την πληγή του παιδιού.

Σήμερα η περιτομή γίνεται από ειδικό χειρούργο ιατρό με όλα τα απαραίτητα ιατρικά εργαλεία χωρίς να δημιουργείται κανένα απολύτως πρόβλημα στο παιδί. Μετά την περιτομή σύμφωνα με το έθιμο ντύνουν το αγόρι με λευκή στολή βασιλιά και ακολουθεί γλέντι με θυσία (κουρμπάνι) ζώων και γλέντι από συγγενείς και φίλους.

Η κλειτοριδεκτομή
Σε πολλούς μουσουλμανικούς πληθυσμούς της Αφρικής και της Ασίας ο γενετήσιος ακρωτηριασμός των γυναικών είναι πολύ διαδεδομένος. Εκατομμύρια γυναίκες υφίστανται γενετήσιο ακρωτηριασμό. Επίσης και σε ορισμένες περιπτώσεις μεταξύ χριστιανών και οπαδών ανεμιστικών θρησκειών (όπως Αιθιοπία και Ερυθραία). Δεν γνωρίζουμε από πότε ξεκίνησε ο γενετήσιος ακρωτηριασμός, πάντως αναφέρεται ακόμη και από τον Στράβωνα, τον Γαληνό, τον Φίλον του Αλεξανδρέφ και τον Αέτιο τον Αιμιδηνό.

Η μορφή που έχει ο γενετήσιος ακρωτηριασμός ποικίλλει από χώρα σε χώρα. Σε ορισμένες χώρες αφαιρείται ολικά ή μερικά μόνο η κλειτορίδα. Ποικίλλει επίσης και ο χρόνος κατά τον οποίο λαμβάνει χώρα ο γενετήσιος ακρωτηριασμός των γυναικών. Σε ορισμένες λαμβάνει χώρα πριν την ηλικία των πέντε ετών ενώ σε άλλες γίνεται μέχρι και την εφηβεία.

Μεγαλύτερα ποσοστά γενετήσιου ακρωτηριασμού των γυναικών συναντούνται σε χώρες Ανατολικής Αφρικής (Σομαλία, Ερυθραία, Αιθιοπία, Τζιμπουτί, Αίγυπτος) όπου τα ποσοστά ξεπερνούσαν παλιότερα το 80 με το 90%.

Ο γενετήσιος ακρωτηριασμός των γυναικών έχει πολλές αρνητικές συνέπειες τόσο για την σωματική όσο και για την ψυχική υγεία των γυναικών επηρεάζοντας μάλιστα και την σεξουαλικότητά τους.

Το 2012 η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών θεώρησε τον γενετήσιο ακρωτηριασμό ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ψηφίζοντας ομόφωνα για την κατάργησή του.
Στις 8 Αυγούστου του 2016 η Αφρικανική Ένωση 54 κρατών (δεν συμμετείχε το Μαρόκο) ενέκρινε την απαγόρευση του βάρβαρου αυτού εθίμου. Το 2020 μάλιστα το Σουδάν ποινικοποίησε την πρακτική να ακρωτηριάζονται τα γεννητικά όργανα των γυναικών.

Ευτυχώς που το βάρβαρο αυτό έθιμο δεν εφαρμόζεται στις υπόλοιπες μουσουλμανικές χώρες όπως ούτε και στους μουσουλμάνους της Θράκης.

Τέλος, επανερχόμενοι στο έθιμο της περιτομής εθνικοί και διεθνείς ιατρικοί οργανισμοί, όπως η Ευρωπαϊκή Ουρολογική Εταιρεία, η Καναδική Παιδιατρική Εταιρεία, η Ουρολογική Εταιρεία Αυστραλίας και Νέας Ζηλανδίας, ο Γερμανικός Σύλλογος Παιδιάτρων κλπ δεν συνιστούν περιτομή σε υγιή άτομα.

Ωστόσο, η Αμερικανική Ένωση Ουρολογίας αντίθετα συνιστά περιτομή σε νεογνά ως πρόωρη πρόληψη αντιμετώπισης της φίμωσης, βαλανοπροσθίτιδας, της σχεδόν μηδενικής εμφάνισης καρκίνου του πέους αλλά και της μείωσης της εμφάνισης του HIV σε άνδρες με περιτομή.