Η έλλειψη παιδείας και η ανάγκη για αλλαγή

Η παιδεία δεν είναι μόδα ή ανάγκη μιας συγκεκριμένης εποχής αλλά το φάρμακο και ο τρόπος που στην αρχαιότητα ενώθηκαν οι πληθυσμοί με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν οι κοινωνίες

Η παιδεία είναι μια λέξη η οποία έχει απασχολήσει αρκετούς από τα αρχαία χρόνια με πρωτεργάτες αυτής της αναζήτησης τους Σωκράτη και Πλάτωνα, οι οποίοι είχαν προσδώσει στην έννοια αυτή μεγάλη βαρύτητα και συνεπώς και ρόλο στη ζωή του ανθρώπου. Η παιδεία σίγουρα δεν αποτελεί κάτι συγκεκριμένο και μονότονο αλλά αποτελεί ένα σύνολο και σύμπλεγμα καταστάσεων σημαντικών για την ζωή του ανθρώπου, όπως είναι για παράδειγμα το σχολείο ή τα ερεθίσματα που παίρνει από το οικογενειακό περιβάλλον του. Έτσι, όλα αυτά σε συνδυασμό και με άλλους τομείς όπως οι τέχνες διαμορφώνουν τον άνθρωπο και του δίνουν υπόσταση, ώστε να μπορεί να ενσωματωθεί πλήρως στην κοινωνία και να κάνει τις προσδοκίες και τα όνειρά του πραγματικότητα. Στις μέρες μας η παιδεία είναι ένα στοιχείο που κυριαρχεί στην καθημερινή συναναστροφή των ανθρώπων μεταξύ τους;

Η τελευταία ερώτηση αποτελεί και τον πρόδρομο της παραγράφου, καθώς είναι όντως μια εύλογη απορία πολλών εάν όντως η σημερινή κοινωνία είναι μπολιασμένη από παιδεία. Προσωπικά, θεωρώ ότι κυριαρχεί η έλλειψη παιδείας κάτι το οποίο φαίνεται από την έξαρση των πολέμων, της βίας αλλά και της τάσης των ανθρώπων να υπερτερήσουν έναντι των συνανθρώπων τους (πχ στα επαγγελματικά) με οποιοδήποτε κόστος. Ακόμη, η τάση για νεοπλουτισμό δεν αφήνει πολλά περιθώρια στην παιδεία να βρει πεδίο δράσης μιας και ο τρόπος της απόκτησης εύκολου χρήματος μπορεί να μην αποτελεί προϊόν παιδείας, πόσο μάλλον δε η επίδειξή του. Η παιδεία είναι το πιο χρήσιμο όπλο και αποτελεί πανάκεια για την κοινωνική ευρυθμία. Πώς όμως μπορούμε να λέμε ότι την έχουμε κατακτήσει, όταν σε πολλές χώρες της Αφρικής και της Ασίας οι γυναίκες θεωρούνται κατώτερες από τους άντρες ή όταν κυβερνήσεις χωρών απαγορεύουν την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (βλ. Βιετνάμ) ή όταν καταστρατηγούν κάθε έννοια της Δημοκρατίας; Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν και το εύρος του προβλήματος αλλά και το γεγονός ότι εάν κάποιος λαός δεν έχει παιδεία τότε μπορεί να τροφοδοτήσει με τον χειρότερο τρόπο τον κάθε ηγέτη που θέλει να εφαρμόσει τυραννικές πρακτικές.

Με βάση τα παραπάνω γίνεται εύκολα αντιληπτό το γεγονός ότι η έλλειψη παιδείας μπορεί να οδηγήσει συλλογικά τους λαούς και ατομικά τον καθένα σε αποφάσεις που θεωρούνται από εκείνους ορθές αλλά δεν είναι. Πιο συγκεκριμένα, ο Πλάτωνας είχε πει ότι ο κάθε λαός είναι άξιος αυτών που τον κυβερνούν. Και πράγματι έχει δίκιο καθώς έχει αποδειχθεί διαχρονικά ότι λαοί που δεν έχουν σωστή κρίση για το πολιτικό γίγνεσθαι παίρνουν αποφάσεις με τις οποίες στο τέλος έρχονται αντιμέτωποι (βλ. Ανάδειξη ακροδεξιών κινημάτων σε πολλές χώρες της Ευρώπης). Ακόμη, η έλλειψη παιδείας έχει σημαντικό αντίκτυπο και στην καθημερινή συναναστροφή των ανθρώπων μεταξύ τους καθώς η κοινωνική ευρυθμία και συνοχή στηρίζονται πολύ στην ύπαρξη παιδείας.

Η λογική του cancel πάντως ή η θολωμένη ανάγνωση καταστάσεων που αφορούν την πολιτική και την κοινωνία αντίστοιχα δεν οδηγούν στο σωστό μονοπάτι με αποτέλεσμα το κοινωνικό τέλμα που απορρέει από την έλλειψη παιδείας να οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια και σε πολιτικό τέλμα.

Τέλος, η παιδεία δεν είναι μόδα ή ανάγκη μιας συγκεκριμένης εποχής αλλά το φάρμακο και ο τρόπος που στην αρχαιότητα ενώθηκαν οι πληθυσμοί με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν οι κοινωνίες. Τους προηγούμενους αιώνες φάνηκε να μην είμαστε τόσο δεκτικοί σαν ανθρωπότητα στην απόκτηση παιδείας. Πλέον θεωρώ πως είμαστε, το θέμα είναι να έχουμε και την διάθεση να την υιοθετήσουμε ανεπηρέαστοι μέχρι τέλους.

Κλείνοντας, ο Πλάτωνας έχει αναφέρει ότι η παιδεία είναι ο δεύτερος ήλιος. Σαν κοινωνία, δυστυχώς, φαίνεται να καιγόμαστε από το φως των χρημάτων, της εξουσίας και του ακόρεστου εγώ ενώ, μπορούμε να επιλέξουμε να μας λούζει το φως των αξιών, της αλήθειας και της συλλογικότητας. Σε αυτό το σταυροδρόμι, στο οποίο βρίσκεται ιδιαίτερα η νέα γενιά, η επιλογή για το πως θα ποιον ήλιο θα επιλέξουμε είναι ξεκάθαρα δική μας. Ας ελπίσουμε να είναι και η σωστή.