Ιστορική αναδρομή στο Όπλο του Ελληνικού Πεζικού – Μέρος Α’

Γράφει ο Νικόλαος  Κουρούδης, Αν/χης ε.α., Επίτιμος Πρόεδρος Ε.Α.Α.Σ. Ροδόπης

Η Δομή του Ελληνικού Πεζικού

Πεζικό ονομάζεται το Όπλο (οργάνωση) του Στρατού που μάχεται πάντοτε «πεζή», οπλισμένο είτε με ομοιόμορφο οπλισμό ή μη, ανάλογα της εποχής, και που δύναται να διεξαγάγει αγώνα «εκηβόλο» και «αγχέμαχο».

Για το όπλο του Πεζικού, το οποίο υπήρξε ανέκαθεν ένα από τα σπουδαία όπλα του στρατού και το αρχαιότερο, θεμελιώδης βάση του είναι ο ίδιος ο Στρατιώτης, ο Άνθρωπος. Όπως ανέφερε ο Γάλλος Στρατηγός De Maud Huy, «Μόνον οι λαοί οι έχοντες καλόν πεζικόν έχουσι μονίμους επιτυχίας. Οι αρχαίοι Έλληνες, λαός ελεύθερος, αγέρωχος, έχων συνείδησιν της υπεροχής του εν τω πολιτισμώ και θεωρών τους άλλους βαρβάρους είχον εξαίρετον πεζικόν, όπερ τοις διέσωσε την ελευθερίαν των και τοις έδωσε την κυριαρχίαν της Ασίας».

Αποστολή του Πεζικού είναι να μάχεται εκ του συστάδην, σε οποιοδήποτε έδαφος, κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, ημέρα ή νύχτα, να κατακτά έδαφος, να καταστρέφει ή να αιχμαλωτίζει τον εχθρό, να τον καταδιώκει από τις θέσεις του και να εξασφαλίζει τη διατήρηση του αποκτηθέντος εδάφους.

Ο συμβολισμός και η σημασία του Εμβλήματος του Πεζικού

Ο συμβολισμός του εμβλήματος του Πεζικού, περιλαμβάνει :

• Κόκκινο Χρώμα Το αίμα των ανδρών του Πεζικού, που θυσιάστηκαν στους ιερούς αγώνες του έθνους.
• Τυφέκιο - Σπάθη Τα βασικά όπλα του Πεζικού, που θεσπίστηκαν με το Βασιλικό Διάταγμα της 2ας Μαρτίου 1833.
• Λυχνία Σύμβολο λατρείας του Θεού και εκδήλωσης τιμής στους νεκρούς.

Η σημασία του εμβλήματος :

Το έμβλημα, που το συνθέτουν το τυφέκιο, η σπάθη και η λυχνία, σε συνδυασμό με το επιγραφόμενο σ’ αυτό αρχαίο γνωμικό «ΔΙΩΚΕ ΔΟΞΑΝ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗΝ», το οποίο αποδίδεται στο φιλόσοφο Μένανδρο (342 - 292 π. Χ.) μέσα από το έργο του «ΜΕΝΑΝΔΡΟΥ ΓΝΩΜΑΙ», όπου η πλήρης απόδοσή του είναι «ΔΙΩΚΕ ΔΟΞΑΝ ΚΑΙ ΑΡΕΤΗΝ, ΦΕΥΓΕ ΨΟΓΟΝ», που σημαίνει: «Να επιδιώκεις τη δόξα και την αρετή, απόφυγε την αλαζονεία», δεν αποτελεί έναν απλό συμβολισμό, αλλά έχει άμεση σχέση με το έργο και την αποστολή του Πεζικού, καθώς:

• Η Δόξα αποκτάται με την αυτοθυσία και την τόλμη, κερδίζε- ται με το τυφέκιο και τη σπάθη από αυτούς που έχουν αναπτύξει στο έπακρο τις ηθικές τους δυνάμεις κι έχουν αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις με τη μελέτη και την άσκηση. Εδραιώνεται με το αίμα της στρατιάς των νεκρών του Πεζικού, που συμβολίζεται στο έμβλημα με το κόκκινο φόντο.
• Η Αρετή αποτελεί το κόσμημα των γενναίων. Εκδηλώνεται με την ηθική, το δίκαιο, την τιμιότητα, την καλοσύνη και το σεβασμό των αντιπάλων και ολοκληρώνεται με την υλοποίηση του συμβολισμού της λυχνίας, δηλαδή την πίστη στον Θεό και την απόδοση τιμής στους νεκρούς.

Η σημασία υπάρξεως του Πεζικού

Το Πεζικό, είναι το κατεξοχήν Όπλο του εκ του συστάδην αγώνα. Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η ευκαμψία, η συνοχή και η ικανότητα να μάχεται επί παντοδαπού εδάφους, για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέρα και νύχτα. Εκπληρώνει την αποστολή του με συνδυασμό του πυρός, της κίνησης και του ψυχικού κλονισμού του αντιπάλου, ο οποίος επιφέρεται με την κρούση του. Στην ανάληψη πρωτοβουλίας, κατά την επίθεση, ο αγώνας του Πεζικού χαρακτηρίζεται από την τολμηρή κίνηση σε συνδυασμό με τη σωστή χρησιμοποίηση του πυρός, του εδάφους και του ελιγμού, διότι:

1) Με τη χρησιμοποίηση του πυρός επιφέρει απώλειες στον εχθρό, τον καθηλώνει στις θέσεις του και μειώνει την αποτελεσματικότητα των πυρών του.

2) Με την κίνηση εκμεταλλεύεται τα αποτελέσματα των πυρών του, για να προσεγγίσει τον εχθρό και να πετύχει την καταστροφή του.

3) Με το συνδυασμό του πυρός και της κρούσεως, η οποία επιφέρει τη φυσική προσέγγιση των τμημάτων εφόδου στις εχθρικές θέσεις, επιτυγχάνεται η καταστροφή του εχθρού και η κάμψη της θέλησής του για άμυνα.

4) Με την κατάλληλη χρησιμοποίηση του εδάφους, μειώνει τα αποτελέσματα των εχθρικών πυρών.

Κατά την άμυνα, το Πεζικό, χρησιμοποιεί το έδαφος σε συνδυασμό με το πυρ, τα κωλύματα και την έγκαιρη και τολμηρή αντεπίθεση, για να πετύχει την απόκρουση της επίθεσης του εχθρού ή την καταστροφή του. Υπό πυρηνικές συνθήκες, το Πεζικό, χρησιμοποιεί το έδαφος όχι ως σκοπό, αλλά ως μέσο για την εφαρμογή του ελιγμού. Η άμυνα δε διαφέρει καθόλου από την επίθεση, από πλευράς κινητικότητας και ενεργητικότητας. Δεν προσκολλάται στο έδαφος, αλλά επιζητά τη διατήρησή του με τον ελιγμό και την καταστροφή του αντιπάλου. Υπό τις προϋποθέσεις αυτές είναι απαραίτητη η υποστήριξή του με άρματα και τεθωρακισμένα οχήματα μάχης (ΤΟΜΑ).

Ο κίνδυνος για το στρατιώτη του Πεζικού είναι αμεσότερος και μεγαλύτερος από ότι στους στρατιώτες των υπόλοιπων Όπλων. Κι αυτό γιατί:

1) Μόνο ο στρατιώτης του Πεζικού βρίσκεται συνεχώς κάτω από μόνιμη απειλή για τη ζωή του. Παραμένει στο πεδίο της μάχης, αγρυπνώντας μέρα και νύχτα, πάντα σε υπερδιέγερση, αναγκασμένος να κάνει ευρεία χρήση της πρωτοβουλίας του και τελικά να είναι ο αφανής ήρωας, ο άγνωστος στρατιώτης.

2) Ο στρατιώτης του Πεζικού ζει και μάχεται κάτω από δυσμενείς συνθήκες καιρού και εδάφους. Υπομένει όλων των ειδών τις στερήσεις και τους κόπους και υφίσταται την ισχύ του πυρός και τη φρίκη του πολέμου.

3) Το Πεζικό, στο πεδίο της μάχης, έχει τη δυσκολότερη, αλλά συγχρόνως και την ενδοξότερη αποστολή, από όλα τα Όπλα. Για την άριστη εκτέλεση της αποστολής του, ο στρατιώτης του Πεζικού πρέπει να είναι ευέλικτος, να γνωρίζει να χρησιμοποιεί το μέγιστο της απόδοσης των μέσων πυρός του, να είναι άριστα εκπαιδευμένος στη χρησιμοποίηση του εδάφους. Πρωτίστως, όμως, πρέπει να έχει αρετές, οι οποίες είναι: H ανδρεία, η καρτερία, η επιμονή και η συναίσθηση του καθήκοντος. Είναι ο βασιλιάς της μάχης και σε αυτό ανήκει το μεγαλύτερο μέρος της δόξας.

4) Ο στρατιώτης του Πεζικού, πρέπει να είναι υπερήφανος για την αποστολή του, διότι είναι αυτός που έρχεται σε άμεση επαφή με τον εχθρό και υπόκειται στις κακουχίες του πεδίου της μάχης λόγω του εδάφους και των καιρικών συνθηκών. Είναι αυτός που, αν και βλέπει δίπλα του την απώλεια συμπολεμιστών και φίλων του, συνεχίζει να μάχεται υπέρ «βωμών και εστιών», επιδιώκοντας την τελική νίκη. Ο ηγήτορας του Πεζικού καλείται σε ένα πεδίο, το οποίο κυριαρχείται από το πυρ και από τον όλεθρο της μάχης, να αντιμετωπίσει κρίσιμες καταστάσεις επιλύοντας σοβαρά τακτικά προβλήματα, σε πολύ σύντομο χρόνο, με πλήρη πνευματική διαύγεια, ψυχική ηρεμία και αυτοκυριαρχία και να οδηγήσει τον πεζό στρατιώτη στη νίκη .

Οι δυνατότητες που έχει το Πεζικό, αναμφισβήτητα, είναι καθοριστικές, διότι :

• Το Πεζικό κατακτά και να διατηρεί το έδαφος, καταδιώκοντας τον εχθρό, με αγώνα εκ του συστάδην.
• Το Πεζικό ελίσσεται στο έδαφος, ενδεχομένως χωρίς να μπορούν τα υπόλοιπα όπλα να το πλησιάσουν.
• Το Πεζικό αναπτύσσεται σε λεπτούς και αθέατους σχηματισμούς, προς εκμετάλλευση και της ελάχιστης πτυχής του εδάφους, για να προσεγγίσει και να προσβάλει τον εχθρό, αιφνιδιαστικά, στις θέσεις του.
• Το Πεζικό διαθέτει σημαντική τακτική ευκινησία, πολύ απαραίτητη σε πυρηνικές συνθήκες, προικοδοτούμενο με ανάλογα μέσα. ]
• Το Πεζικό διαθέτει ισχυρή αντιαρματική (Α-Τ) άμυνα σε μικρές, μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις.

Προστάτης του Όπλου του Πεζικού

Ο Άγιος Γεώργιος, γεννήθηκε περί το 270 μ.Χ. στην Καππαδοκία, από πλούσιους και επιφανείς γονείς, απέκτησε ευρύτατη μόρφωση και σε νεαρή ηλικία κατατάχθηκε στο Ρωμαϊκό στρατό, όπου χάρη στα προσόντα και την πολεμική του δράση ανήλθε γρήγορα στο βαθμό του χιλίαρχου.

Το μέλλον του, ως αξιωματικού, διαγραφόταν λαμπρό. Αλλά όταν ο Αυτοκράτορας της Ρώμης Διοκλητιανός κήρυξε νέο διωγμό των Χριστιανών, ο Χιλίαρχος Γεώργιος δε δέχθηκε να συλλάβει και να παραδώσει στα βασανιστήρια χριστιανούς, όπως είχε διαταχθεί. Αντίθετα, διακήρυξε και αποκάλυψε με θάρρος ότι και ο ίδιος είχε ασπασθεί τον χριστιανισμό. Ο Διοκλητιανός για να τον μεταπείσει του πρόσφερε μεγάλα αξιώματα και θέσεις στην Αυτοκρατορία. Αλλά, όταν τελικά διαπίστωσε ότι μήτε με τις υποσχέσεις μήτε με τις απειλές πέτυχε να κάμψει ή έστω να κλονίσει την πίστη του στο Χριστό, διέταξε να τον βασανίσουν.

Υποβλήθηκε τότε ο Χιλίαρχος Γεώργιος στο μαρτύριο της πείνας, της δίψας και του μαστιγώματος. Υπέφερε με καρτερία τον πόνο από τα πυρακτωμένα πέδιλα που τον ανάγκασαν να φορέσει. Αποκήρυξε με οργή τα είδωλα και παρέμεινε πιστός στο Χριστό μέχρι τη στιγμή που θανατώθηκε με αποκεφαλισμό (23 Απριλίου του 303 μ.Χ.). Η σταθερή εκείνη πίστη του Χριστιανού Χιλίαρχου Γεωργίου έδωσε θάρρος και ψυχή σε όλους τους Χριστιανούς, από τα βάθη της Ασίας μέχρι τη μακρινή, τότε, Αγγλία και την Αίγυπτο μέχρι τους βόρειους λαούς της Ευρώπης, γεγονός για το οποίο η Χριστιανοσύνη τον ανακήρυξε ΑΓΙΟ.

Με διαταγή του ΓΕΣ, έχει καθιερωθεί να εορτάζεται στις 23 Απριλίου, ο Μεγαλομάρτυρας Άγιος Γεώργιος, προστάτης του Στρατού Ξηράς.

(Συνεχίζεται στην αυριανή έκδοση με το Μέρος Β’)

Ιστορική αναδρομή

Η ιστορία του Ελληνικού Στρατού Ξηράς συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία του Ελληνικού Έθνους και καλύπτει αποκλειστικά, διεξοδικά και επιστημονικά τεκμηριωμένα την ιστορία του Ελληνικού Στρατού. 

Η πρώτη προσπάθεια ιδρύσεως Τακτικού Στρατού, πραγματοποιήθηκε στις 9 Ιανουαρίου 1822 όταν συνήλθε στην Επίδαυρο η Α' Εθνική Συνέλευση, η οποία δύο μήνες αργότερα εξέλεξε ως πρόεδρο της πρώτης Ελληνικής Κυβερνήσεως τον αγωνιστή της Επαναστάσεως και πολιτικό Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Ο Μαυροκορδάτος, θεωρώντας αναγκαία την οργάνωση Τακτικού Στρατού, πρότεινε στο Βουλευτικό Σχέδιο Νόμου «Περί Οργανώσεως του Στρατού».

Τα πρώτα Όπλα που οργανώθηκαν, στον υπο συγκρότηση Ελληνικό Στρατό, ήταν το Πεζικό, το Ιππικό, το Πυροβολικό, και το Μηχανικό. Τον Απρίλιο του 1822 συγκροτήθηκε το πρώτο σύνταγμα Πεζικού με διοικητή τον Ιταλό Συνταγματάρχη Pietro Tarella (Ταρέλλα). Τον Ιούλιο του 1824, η Κυβέρνηση προέβει στην ανασύσταση του Τακτικού Στρατού, με την κατάταξη εθελοντών, οι οποίοι σχημάτησαν ένα Τάγμα περίπου 500 ανδρών, αποτελούμενο από 4 Λόχους Πεζικού, 1 Λόχο Ευζώνων, και 1 Λόχο Επιλέκτων. Διοικητής του Τάγματος αυτού τοποθετήθηκε ο Δωδεκανήσιος Συνταγματάρχης Παναγιώτης Ρόδιος.

Η Προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδας, διαπιστώνοντας από τις επιχειρήσεις κατά του Ιμπραήμ τα πλεονεκτήματα του Τακτικού Στρατού έναντι των άτακτων, αποφάσισε την περαιτέρω ενίσχυση του. Για το σκοπό αυτό, στις 10 Μαΐου 1825, κατήρτισε Νόμο «Περί Απογραφικής Στρατολογίας», σύμφωνα με τον οποίο θα γινόταν απογραφή και στη συνέχεια στρατολόγηση σε όλη την επικράτεια. Για το σκοπό αυτό, διορίστηκε επικεφαλής των τακτικών στρατευμάτων το φιλέλληνα Γάλλο Συνταγματάρχη Charles Fabvier (Φαβιέρο). Ο Φαβιέρος ανέλαβε τη διοίκηση του τάγματος από το Συνταγματάρχη Ρόδιο στις 30 Ιουλίου 1825.

Η άφιξη του Ιωάννη Καποδίστρια στο Ναύπλιο στις 6 Ιανουαρίου 1828, ως Κυβερνήτη της Ελλάδος, έδωσε νέα πνοή στην μέχρι τότε τελματώδη κατάσταση οργανώσεως των τακτικών και ατάκτων στρατιωτικών δυνάμεων. Ο Καποδίστριας έδειξε αμέριστο ενδιαφέρον για την οργάνωση του στρατού, γιατί γρήγορα αντιλήφθηκε την αναγκαιότητά του στους απελευθερωτικούς αγώνες, που εκαλείτο να επιχειρήσει για την απελευθέρωση της υπολοίπου Ελλάδος.

Ο Καποδίστριας εξέδωσε διάταγμα στις 15 Φεβρουαρίου 1828 περί Οργανισμού των Χιλιαρχιών, σύμφωνα με το οποίο τα μέχρι τώρα άτακτα σώματα μετονομάσθηκαν σε αεικίνητα στρατιωτικά σώματα, με σύνολο δυνάμεως 8 χιλιαρχιών των 1.125 ανδρών εκάστη. Η στρατιωτική ιεραρχία των χιλιαρχιών ήταν γνωστή στους Έλληνες από τον πρώτο κιόλας χρόνο, λίγες ημέρες πριν την άλωση της Τριπολιτσάς. Τότε, ο ίδιος ο Δ. Υψηλάντης είχε καταστρώσει μια πρόχειρη στρατιωτική ιεραρχία, με ανώτατους βαθμούς του Αρχιστρατήγου, Σωματάρχη, Στρατηγού, Ταγματάρχη και κατόπιν του Χιλίαρχου. Η οργάνωση των ατάκτων ήταν για τον Καποδίστρια το δυσκολότερο πρόβλημα μετά το οικονομικό.

Οι πολεμικές συνθήκες της περιόδου 1821 - 1827, η ανυπαρξία αποδεκτής πολιτικής εξουσίας, δυσχέραιναν σε μεγάλο βαθμό τα σχέδια και τις προοπτικές του Καποδίστρια και των συνεργατών του, στην προσπάθεια για την συγκρότηση Εθνικού Στρατού.

Όταν έφτασαν στην Ελλάδα οι αντιβασιλείς του Όθωνος, ήταν ακόμη επιστρατευμένοι 5.000 άτακτοι και 700 άνδρες του «τακτικού», οι οποίοι δεν πληρώνονταν από το κράτος. Κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνος, η οργάνωση του τακτικού στρατού καθιερώθηκε με το Βασιλικό Διάταγμα της 25ης Φεβρουαρίου 1833, όπως παρακάτω:

• Συγκροτήθηκαν οκτώ τάγματα Πεζικού «Γραμμής» με αριθμούς 1 - 8 από τα διαλυθέντα τακτικά τάγματα.
• Το κάθε τάγμα αποτελείτο, από ένα επιτελείο και έξι λόχους, εκ των οποίων ένας Επίλεκτος, τέσσερις Κέντρου και ένας Ευζώνων, με συνολική δύναμη 728 ανδρών.
• Επιπλέον, το επιτελείο του τάγματος αποτελούνταν από ταγματάρχη, υπασπιστή (υπολοχαγό), λοχαγό ιματισμού και οπλισμού, καταλυματία, 2 ιατρούς α΄ και β΄ τάξεως, ανθυπασπιστή, αρχιτυμπανιστή.
• Κάθε λόχος αποτελούνταν από λοχαγό, υπολοχαγό, ανθυπολοχαγό, επιλοχία, 3 λοχίες, 8 δεκανείς, 3 τυμπανιστές (στο τάγμα Ευζώνων σαλπιγκτές), 2 ξυλουργούς, 100 στρατιώτες.

Κατά τον Ιούνιο του έτους 1843, τα υπάρχοντα 5 τάγματα Πεζικού περιορίστηκαν (Β.Δ. 27ης Ιουλίου 1843) σε 4, από τα οποία τα 2 ονομάστηκαν Τάγματα Γραμμής (1ο, & 2ο) και τα άλλα δύο τάγματα Ακροβολιστών (3ο, & 4ο). Κάθε τάγμα γραμμής αποτελούνταν από επιτελείο και 8 λόχους :

• Έναν Επιλέκτων,
• Έξι οπλιτών (Κέντρου)
• και έναν Ευζώνων

Τον Ιούλιο του ιδίου έτους, ιδρύθηκε ένα νέο σώμα, η Εθνοφυλακή ως όργανο δημόσιας ασφάλειας, η οποία οργανώθηκε κατά Δήμο και υπήχθη στο Υπουργείο Εσωτερικών αλλά για θέματα στρατιωτικής υπηρεσίας υπήχθη στο Υπουργείο Στρατιωτικών.

Σύμφωνα με το Β.Δ της 11ης Φεβρουαρίου 1856, τα τάγματα γραμμής έγιναν τρία συντάγματα των δύο ταγμάτων το καθένα. Όλες αυτές οι μονάδες διαλύθηκαν με βάση το Β.Δ της 6ης Σεπτεμβρίου 1860 και αντί αυτών δημιουργήθηκαν δέκα τάγματα Πεζικού ομοιόμορφης σύνθεσης, τα οποία αποτελούνταν από επιτελείο και 6 λόχους, εκ των οποίων ένας λόχος Ευζώνων των 110 ανδρών.

Με τον Νόμο ΧΘ' της 18ης Μαρτίου 1877, αποφασίσθηκε η συγκρότηση εκτάκτου εφεδρείας για το Πεζικό δυνάμεως 20.000 ανδρών. Αυτοί θα κατατάσσονταν για εκπαίδευση διάρκειας 6 μηνών και θα παρέμεναν στην εφεδρεία για 7 χρόνια. Αφορούσε άνδρες από 22 έως και 26 ετών. Θα κατατάσσονταν σε δύο σειρές των 10.000 ανδρών εκάστη και θα συγκροτούσαν 10 τάγματα των 4 λόχων με 250 άνδρες κάθε λόχος. Προκειμένου να επανδρωθούν τα τάγματα αυτά με ενεργό προσωπικό, αποσπάσθηκαν για τα δύο αυτά εξάμηνα σε κάθε λόχο εφέδρων 10 στρατιώτες του ενεργού στρατού, ενώ αξ/κοί και υπαξιωματικοί τοποθετήθηκαν από τα τάγματα Πεζικού γραμμής και Ευζώνων.

Το Πεζικό, σύμφωνα με τον οργανισμό του 1882, συγκροτούσε 27 ανεξάρτητα τάγματα Πεζικού και 9 ανεξάρτητα τάγματα Ευζώνων. Κάθε τάγμα Πεζικού ή Ευζώνων αποτελούνταν από τέσσερις λόχους. Στα τάγματα Ευζώνων κατατάσσονται μόνο εθελοντές από 2 έως 6 χρόνια, ενώ τα τάγματα Πεζικού συμπληρώνονται με εφέδρους. Η σύνθεση του επιτελείου των ταγμάτων δεν διαφοροποιείται από την σύνθεση που προβλέπονταν στον προηγούμενο οργανισμό, αλλά η επάνδρωση των λόχων Πεζικού περιορίζεται στους 110 άνδρες με 2 ημιόνους και των λόχων Ευζώνων στους 130 άνδρες με 2 ημιόνους. Η δύναμη του Πεζικού με αυτή την οργάνωση ανέρχονταν σε: Άνδρες: 17.071 (επί συνόλου στρατεύματος 24.505, ποσοστό 69,6%), Ίπποι: 108 και Ημίονοι: 288.

Το έτος 1887 ψηφίστηκε ο Νόμος ΑΦΛΓ' σύμφωνα με τον οποίο τροποποιούνταν ο οργανισμός του Στρατού και με τον οποίο καθορίστηκε ότι το Πεζικό θα αποτελείται από δέκα ανεξάρτητα συντάγματα Πεζικού των τριών ταγμάτων και οκτώ ανεξάρτητα τάγματα Ευζώνων. Κάθε τάγμα Πεζικού ή Ευζώνων, αποτελείται από 3 λόχους. Το ένα τάγμα κάθε συντάγματος και τα δύο από τα οκτώ τάγματα Ευζώνων θα αποτελούνται μόνο από στελέχη. Η συγκρότηση αναλυτικά περιελάμβανε επιτελείο συντάγματος με 35 άνδρες και 4 ίππους αξ/κών.

Ο Ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897 αποτελούσε, την πρώτη μετά την επανάσταση του 1821, δυναμική αναμέτρηση της μικρής και ανίσχυρης τότε Ελλάδας με την ισχυρή ακόμα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Παρά την ατυχή έκβασή του, έδωσε στους Έλληνες τη δυνατότητα να αντιληφθούν τις πολλές ελλείψεις τους και να αποκομίσουν πολύτιμη πείρα στα ζητήματα της προπαρασκευής και διεξαγωγής του πολέμου. Στις αρχές του 1897, η κυβέρνηση κάλεσε σταδιακά, από 1 Φεβρουαρίου μέχρι 9 Απριλίου, δέκα κλάσεις εφέδρων και την 1η Μαρτίου έθεσε τον ενεργό στρατό σε επιστράτευση, καθόσον προέβλεπε πιθανή εισβολή των Τούρκων στη Θεσσαλία.

Με την ψήφιση το 1900 του ΒΨ' Νόμου «περί οργανισμού του Στρατού» καθορίστηκε η εν ειρήνη συγκρότηση του στρατού, όπως παρακάτω:

• Ο στρατός τέθηκε υπό τη διοίκηση του Γενικού Διοικητή Στρατού, ο οποίος ήταν συγχρόνως και Γενικός Επιθεωρητής Στρατού.
• Τα Αρχηγεία Στρατού καταργήθηκαν και ο στρατός οργανώθηκε σε τρεις μεραρχίες. Κάθε μεραρχία αποτελούνταν από δυο ταξιαρχίες Πεζικού και ανάλογο αριθμό μονάδων των λοιπών Όπλων. Κάθε ταξιαρχία αποτελούνταν από δύο συντάγματα Πεζικού ή Ευζώνων και ένα ανεξάρτητο τάγμα Ευζώνων. Τα ανεξάρτητα τάγματα Ευζώνων παραμένουν τελικά έξι.

Αργότερα ο Νόμος ΒΨ' τροποποιήθηκε με τον Νόμο ΒΠΟΖ' του 1903, η δε σύνθεση των μεραρχιών, κατόπιν της τροποποίησης αυτής καθορίστηκε όπως παρακάτω:

• Ι Μεραρχία με τις Α΄ Ταξιαρχία των 1ου και 2ου Συνταγμάτων Ευζώνων, Β΄ Ταξιαρχία των 4ου και 5ου Συνταγμάτων Πεζικού και το 1ο Σύνταγμα Πυροβολικού και το 1ο Τάγμα Ευζώνων.
• ΙΙ Μεραρχία με τις Γ' Ταξιαρχία των 1ου και 7ου Συντάγματος Πεζικού, Δ' Ταξιαρχία των 2ου και 5ου Συνταγμάτων Πεζικού, 2ου Συντάγματος Ιππικού, 2ου Συντάγματος Πυροβολικού και το 2ο Τάγμα Ευζώνων.
• ΙΙΙ Μεραρχία με τις Ε' Ταξιαρχία των 6ου και 10ου Συνταγμάτων Πεζικού, ΣΤ' Ταξιαρχία των 8ου και 9ου Συνταγμάτων Πεζικού 3ου Συντάγματος Ιππικού, 3ου Συντάγματος Πυροβολικού και το 3ο Τάγμα Ευζώνων.

Με τον Νόμο 3031 του 1904, ο Οργανισμός του Στρατού τέθηκε σε νέα βάση. Η χώρα χωρίστηκε από στρατιωτικής άποψης, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο νόμος, σε 3 στρατιωτικές περιφέρειες κάθε μια από τις οποίες υποδιαιρούνταν σε 4 διαμερίσματα. Κάθε στρατιωτική περιφέρεια αποτελούσε έδρα μεραρχίας. Η οργάνωση των Μεραρχιών είχε ως εξής:

• Η μεραρχία αποτελούνταν από επιτελείο (8 αξιωματικοί, 7 ίπποι αξιωματικών), 2 ταξιαρχίες, σύνταγμα Ιππικού, σύνταγμα ΠΒ, 2 τάγματα Ευζώνων -επιτελείο (22 άνδρες, 3 ίπποι αξιωματικών) και 4 λόχους (140 άνδρες, 2 ίπποι αξιωματικών)-, τάγμα ΜΧ, λόχο Μεταγωγικού, λόχο Νοσοκόμων, λόχο στρατιωτικής Μουσικής.
• Κάθε ταξιαρχία αποτελούνταν από επιτελείο (2 αξιωματικοί, 3 ίπποι αξιωματικών) και 2 συντάγματα Πεζικού.
• Κάθε σύνταγμα Πεζικού αποτελούνταν από επιτελείο (25 αξιωματικοί, 3 ίπποι αξιωματικών) και 3 τάγματα Πεζικού.
• Κάθε Τάγμα αποτελούνταν από επιτελείο (5 άνδρες, 2 ίπποι αξιωματικών) και 4 λόχους Πεζικού (141 άνδρες, 2 ίπποι αξιωματικών).

Με το Β.Δ της 11ης Φεβρουαρίου 1910, το κράτος χωρίζεται σε 3 περιοχές κάθε μια από τις οποίες αποτελεί έδρα μεραρχίας. Κάθε μεραρχία αποτελείται από 3 ταξιαρχίες και κάθε ταξιαρχία από 2 συντάγματα Πεζικού και 1 τάγμα Ευζώνων. Συνολικά το πεζικό με αυτή την αναδιοργάνωση περιελάμβανε δεκαοκτώ συντάγματα Πεζικού και εννέα τάγματα Ευζώνων. Η συγκρότηση αναλυτικά περιελάμβανε επιτελείο συντάγματος με 17 άνδρες και 3 ίππους αξ/κών.

Η περίοδος από την επανάσταση του 1909 (Γουδή) μέχρι τους Βαλκανικούς Πολέμους, υπήρξε περίοδος σημαντικής αναδιοργάνωσης του ελληνικού στρατού γενικότερα και κατ επέκταση του Πεζικού που αποτελούσε την πλειονότητα των μονάδων. Ειδικότερα, την περίοδο αυτή διατέθηκαν 32.000.000 δραχμές μόνο για προμήθεια οπλισμού και πυρομαχικών Πεζικού (παραγγέλθηκαν 60.000 τυφέκια Μάνλινχερ), ενώ πολλά χρήματα από το Ταμείο εθνικής Άμυνας (ιδρυθέν το 1904) διατέθηκαν για την προμήθεια ίππων, πυροβόλων, βλημάτων, ιματισμού, υλικών σαγής, οχύρωσης, κ.α.

Με Β.Δ. της 17 / 30ης Αυγούστου 1913 καθορίστηκε να διατηρηθούν οι μεραρχίες που είχαν συγκροτηθεί για τις ανάγκες των Βαλκανικών Πολέμων με τα συντάγματα Πεζικού που τις αποτελούσαν και επιπλέον να συγκροτηθεί μία ακόμη Μεραρχία η ΧΙ από τα 27ο, 28ο ΣΠ και λοιπές μονάδες και υπηρεσίες και να οργανωθούν 6 Σώματα Στρατού στα οποία να ενταχθούν οι έντεκα μεραρχίες. Η διάταξη του στρατού μετά την υπογραφή του παραπάνω Β.Δ., η οποία και διατηρήθηκε μέχρι τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους, οπότε και ετέθη σε εφαρμογή ο νέος οργανισμός του στρατού, ήταν:

• 1ο ΣΣ με έδρα τη Λάρισα (Ι ΜΠ Λάρισα)
• 2ο ΣΣ με έδρα την Αθήνα (ΙΙ ΜΠ Αθήνα)
• 3ο ΣΣ με έδρα τα Ιωάννινα (ΙΙΙ ΜΠ Μεσολόγγι, VIII ΜΠ Κορυτσά, ΙΧ ΜΠ Ιωάννινα)
• 4ο ΣΣ με έδρα τη Θεσσαλονίκη (IV ΜΠ Θεσ/νίκη, V ΜΠ Κιλκίς)
• 5ο ΣΣ με έδρα τη Δράμα (VI ΜΠ Σέρρες, VII Δράμα)

• 6ο ΣΣ με έδρα την Κοζάνη (Χ ΜΠ Βέροια, ΧΙ ΜΠ Κοζάνη) 
•  

Στις 2 Μαΐου 1919, η Ι Μεραρχία αποτελούμενη από το 4ο, 5ο ΣΠ και 1/38 ΣΕ, και δύο μοίρες ορειβατικού πυροβολικού, κατόπιν έγκρισης των συμμάχων, αποβιβάστηκε στη Σμύρνη. Ήταν ο πρώτος σχηματισμός που έφθασε στην περιοχή (στη συνέχεια ακολούθησαν και άλλοι) για να υλοποιήσει την προστασία αρχικά και την απελευθέρωση στη συνέχεια των Ελληνικών πληθυσμών που κατοικούσαν στη Μικρασιατική γη.

Με το ΝΔ της 30ης Δεκεμβρίου 1925 «περί Οργανισμού του Στρατού», η χώρα διαιρέθηκε σε 38 στρατολογικά διαμερίσματα, ένα ανά σύνταγμα Πεζικού ή Ευζώνων. Τα 38 συντάγματα υπήχθησαν σε 12 Μεραρχίες και μια Ταξιαρχία και οι 10 Μεραρχίες υπήχθησαν σε 5 Σώματα Στρατού όπως παρακάτω:
Α' ΣΣ με έδρα την Αθήνα

• ΙΙ ΜΠ με έδρα την Αθήνα (1ο ΣΠ - 2ο ΣΠ Αθήνα - 34ο ΣΠ Πειραιά)
• VΙΙ ΜΠ με έδρα τη Λαμία (3ο ΣΠ Θήβα - 7ο ΣΠ Χαλκίδα - 42ο ΣΕ Λαμία)
• Ι, ΙΙ, IV Τάγματα Δημοκρατικής Φρουράς Αθηνών 
• Τάγμα Βαρέων πολυβόλων Αθηνών
• Μονάδες ΠΒ, Ιππικού, Μηχανικού και Σωμάτων 

Β' ΣΣ με έδρα τη Λάρισα

• Ι ΜΠ με έδρα τα Τρίκαλα (4ο ΣΠ Λάρισα - 5ο ΣΠ Τρίκαλα - 38ο ΣΕ Τύρναβος)
• Χ ΜΠ με έδρα τη Βέροια (16ο ΣΠ Εξισού - 27ο ΣΠ Κοζάνη - 30ό ΣΠ Έδεσσα)
• Τάγμα Βαρέων πολυβόλων Λάρισας
• Μονάδες ΠΒ, Ιππικού, Μηχανικού και Σωμάτων

Γ' ΣΣ με έδρα τη Θεσσαλονίκη

• VI ΜΠ με έδρα τις Σέρρες (19ο ΣΠ - 20ό ΣΠ Σέρρες - 21ο ΣΠ Σιδηρόκαστρο)
• XI ΜΠ με έδρα τη Θεσσαλονίκη (13ο ΣΠ Κιλκίς - 50ο ΣΠ - 59ο ΣΠ Θεσσαλονίκη)
• ΙΙΙ Τάγμα Δημοκρατικής Φρουράς Θεσσαλονίκης
• Τάγμα Βαρέων Πολυβόλων Θεσσαλονίκης
• Διοίκηση Φρουρίου Θεσσαλονίκης με Τάγμα Βαρέων Πολυβόλων
• •Μονάδες ΠΒ, Ιππικού, Μηχανικού και Σωμάτων

Δ' ΣΣ με έδρα την Καβάλα

• ΙΧ ΜΠ με έδρα τη Δράμα (24ο ΣΠ Δράμα - 25ο ΣΠ Πράβι - 26ο ΣΠ Δράμα)
• ΧΙΙ ΜΠ με έδρα την Κομοτηνή (17ο ΣΠ - 29ο ΣΠ Κομοτηνή - 41ο ΣΠ Ξάνθη)
• Μονάδες ΠΒ, Ιππικού, Μηχανικού και Σωμάτων

Ε' ΣΣ με έδρα την Κόρινθο

• ΙΙΙ ΜΠ με έδρα την Πάτρα (6ο ΣΠ Κόρινθο - 12ο ΣΠ Πάτρα - 39ο ΣΕ Μεσολόγγι)
• IV ΜΠ με έδρα το Ναύπλιο (8ο ΣΠ Ναύπλιο - 9ο ΣΠ Καλαμάτα - 11ο ΣΠ Τρίπολη)
• Μονάδες ΠΒ, Ιππικού, Μηχανικού και Σωμάτων

Υπόλοιπα Συντάγματα 

• V ΜΠ με έδρα τα Χανιά (14ο ΣΠ Χανιά - 43ο ΣΠ Ρέθυμνο - 44ο ΣΠ Χανιά)
• VIII ΜΠ με έδρα τα Ιωάννινα (10ο ΣΠ Πρέβεζα - 15ο ΣΠ Ιωάννινα - 40ό ΣΕ Ιωάννινα)
• Ταξιαρχία Αρχιπελάγους (22ο ΣΠ Μυτιλήνη - 23ο ΣΠ Χίος)
• Επίσης συγκροτήθηκαν, ένα Σύνταγμα Προκαλύψεως με έδρα το Διδυμότειχο, 6 συνοριακοί τομείς VI, VIII, IX, X, ΧΙ, XII υπό τις ταυτάριθμες Μεραρχίες και ο Λόχος Φρουράς Προέδρου Δημοκρατίας. Στο ίδιο ως άνω ΝΔ καθορίστηκε ως έδρα της Επιθεώρησης Πεζικού η Αθήνα, όπως επίσης και η λειτουργία της Σχολής Εφαρμογής Πεζικού στην Αθήνα.

Με τον Νόμο 4321 του 1929, καθορίσθηκε νέος οργανισμός του στρατού, με τον οποίο η χώρα διαιρέθηκε σε 4 περιοχές αντιστοιχούσες σε 4 σώματα στρατού, 11 περιφέρειες αντιστοιχούσες σε 11 μεραρχίες Πεζικού και σε 37 στρατολογικά διαμερίσματα, ένα - τρία, ανά σύνταγμα ή τάγμα Πεζικού ή Ευζώνων. Με αυτόν τον νόμο, μειώθηκαν τα ΣΣ από 5 σε 4 (καταργήθηκε το Ε' ΣΣ), οι μεραρχίες από 12 σε 11 (καταργήθηκε η VII) και τα συντάγματα από 38 σε 24, ενώ άλλαξαν και οι έδρες τους. Συνολικά συγκροτούνταν 24 συντάγματα Πεζικού, 1 τάγμα Πεζικού και 3 τάγματα Ευζώνων, υπαγόμενα σε 11 μεραρχίες Πεζικού, εκ των οποίων 2 ανεξάρτητες.

Για την αντιμετώπιση της αιφνίδιας επίθεσης των Ιταλών, την 28^η Οκτωβρίου 1940, το Ελληνικό Πεζικό περιλαμβανόταν στις εξής μονάδες :

• Τμήμα Στρατιάς Ηπείρου, το οποίο περιελάμβανε το Α' Σώμα Στρατού (ΙΙ, ΙΙΙ, VIII Μεραρχίες και αρχικά η 3η Ταξιαρχία και το Απόσπασμα Θεσπρωτίας, διαλύθηκαν και κατανεμήθηκαν αργότερα στις μονάδες του Α' ΣΣ)
• και το Β΄ Σώμα Στρατού (Ι, ΙV, V, VI, ΧΙ, ΧV και ΧVΙΙ Μεραρχίες και αρχικά η 5η Ταξιαρχία, η οποία διαλύθηκε και κατανεμήθηκε αργότερα στις μονάδες του Β' ΣΣ λόγω απωλειών).
• Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, το οποίο περιελάμβανε το Γ' Σώμα Στρατού (ΙΧ, Χ, ΧΙΙΙ Μεραρχίες Πεζικού), τις Μεραρχίες Ιππικού, τη ΧVΙ Μεραρχία Πεζικού και την 21η Ταξιαρχία Πεζικού.

Κατά την επίθεση των Γερμανικών δυνάμεων τον Απρίλιο του 1941, το Ελληνικό Πεζικό, περιλαμβανόταν στις εξής μονάδες :

• Κεντρική Μακεδονία : ήταν το τμήμα Στρατιάς Κεντρικής Μακεδονίας (ΤΣΚΜ), περιλαμβάνοντας τις ΧΙΙ και ΧΧ Μεραρχίες Πεζικού.
• Στα σύνορα προς τη Βουλγαρία : βρισκόταν αναπτυγμένο και προσανατολισμένο το τμήμα της Στρατιάς Ανατολικής Μακεδονίας (ΤΣΑΜ), περιλαμβάνοντας την ομάδα Μεραρχιών, από τις ΧΙV και ΧVΙΙΙ Μεραρχιών, την VII Μεραρχία Πεζικού, τη ΧΙΧ Μηχανοκίνητη Μεραρχία, την Ταξιαρχία του Νέστου και την Ταξιαρχία Έβρου. Στο ΤΣΑΜ υπάγονταν και τα προς τη Βουλγαρία συγκροτήματα των οχυρών.

Το ΓΕΣ, το έτος 1947, συνέταξε μελέτη, κατά την οποία απαιτούνταν αύξηση του Στρατού Εκστρατείας σε 150.000 περίπου άνδρες και των ταγμάτων Εθνοφρουράς σε 100 τάγματα. Σύμφωνα με την συγκεκριμένη μελέτη, το έτος 1948, ο Ελληνικός Στρατός ανερχόταν σε 125.000 άνδρες του στρατού εκστρατείας και σε 48.000 άνδρες της εθνοφρουράς, οργανωμένους όπως παρακάτω:

• Α' ΣΣ με έδρα την Αθήνα και ΠΕ τη Στερεά Ελλάδα
• Β' ΣΣ με έδρα τη Λάρισα και ΠΕ τη Θεσσαλία, Ήπειρο και Δυτ. Μακεδονία
• Γ' ΣΣ με έδρα τη Θεσσαλονίκη και ΠΕ την Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.
• Οι μεραρχίες ήταν 7 εκ των οποίων 3 πεδινές ΙΙ, ΙΧ, ΧΙ και 4 ορεινές VII, VIII, X, XV, κάθε μία από τις οποίες απαρτιζόταν από 3 ταξιαρχίες. Στις 20 Μαρ 1948 συγκροτήθηκε και η Ι ΜΠ στην οποία διατέθηκαν 3η, η 71η και 77η Ταξιαρχίες
• Επιπλέον υπήρχαν 4 ανεξάρτητες Ταξιαρχίες (51η, 71η, 72α, 77η) και στην Πελοπόννησο η ΣΔ Πελοποννήσου και 4 μοίρες ορεινών καταδρομών (Α', Β', Γ', Δ') των 10 Λόχων εκάστη
• 6 Διοικήσεις Εθνοφρουράς και 16 στρατηγεία Εθνοφρουράς

• Οι υπάρχοντες 40 λόχοι καταδρομών ανασυγκροτήθηκαν σε 4 μοίρες των 8 λόχων εκάστη και η διοίκησή τους ήταν επιπέδου ταξιαρχίας

Κατά το χρονικό διάστημα του Οκτωβρίου 1949 έως και το Δεκέμβριο του ιδίου έτους, οι μεταβολές ως προς το Πεζικό ήταν :

1) Η ορεινή μεραρχία διαθέτει εφτά τάγματα Πεζικού ενεργά. Σε κάθε τάγμα προβλέπεται διμοιρία από ενενήντα μουλάρια.
2) Μονάδες Στρατιάς.

• Παραμένουν δέκα ελαφρά συντάγματα Πεζικού (ΕΣΠ) και είκοσι ένα ελαφρά τάγματα Πεζικού (ΕΤΠ), ενώ όλα τα υπόλοιπα διαλύθηκαν.
• Από το 1946 και εξής, τα συγκροτηθέντα Τάγματα Ασφαλείας Γραμμών Συγκοινωνιών (ΤΑΓΣ) μειώνονται το καθένα κατά δύο λόχους.
• Διαλύεται η Ι Ταξιαρχία Καταδρομών και η Α' Μοίρα Ορεινών Καταδρομών. Οι λοιπές τέσσερις ΜΟΚ μειώνονται κατά ένα λόχο και περιλαμβάνουν διοίκηση, τακτικό επιτελείο, λόχο διοικήσεως και τέσσερις λόχους καταδρομών.

.

Την περίοδο του 1950, κατόπιν «προσκλήσεως» του ΟΗΕ, το Ελληνικό Πεζικό συμμετείχε στον Πόλεμο της Κορέας, μέσω της συγκρότησης του Εκστρατευτικού Σώματος Ελλάδος (ΕΚ.Σ.Ε.), πυρήνας του οποίου ήταν η 42α Ταξιαρχία Πεζικού της ΙΧ ΜΠ, στην οποία μετατέθηκαν και άνδρες από τις Ι και ΙΙΙ ΜΠ. Διοικητής του Εκστρατευτικού Σώματος Ελλάδος τοποθετήθηκε ο Σ/χης (ΠΖ) Δασκαλόπουλος Ιωάννης και Διοικητής του Τάγματος ο Αν/χης(ΠΖ) Αρμπούζης Διονύσιος.

Κλείνοντας ένα πολυετή χρονικό διάστημα, όπου το Ελληνικό Πεζικό συμμετείχε καθοριστικά στη διεξαγωγή μαχών & απελευθερωτικών αγώνων, εντός και εκτός Ελληνικού εδάφους, το 1974 θα δώσει την πιο σκληρή και άνιση μάχη, για την προάσπιση Κυπριακών εδαφών. Το πρωινό της 20ης Ιουλίου 1974 βρήκε την Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛ.ΔΥ.Κ) με τις δυνάμεις 2 Τάγματα Πεζικού των τριών Λόχων έκαστο και Λόχο βαρέων όπλων, να πολεμά με υψηλής αίσθησης καθήκοντος προς την Πατρίδα, τον τούρκο εισβολέα.

Η οργάνωση του Πεζικού από το 1960 έως και σήμερα

Η εξέλιξη του Πεζικού, μετά το 1960, υπήρξε ραγδαία. Στη δεκαετία του 1960, ολοκληρώθηκε η αντικατάσταση του Βρετανικού οπλισμού και μέχρι το 1970 ο φορητός οπλισμός Αμερικανικής κατασκευής και προελεύσεως ήταν ο κύριος οπλισμός του Πεζικού. Οι δύο όμως κρίσεις του Κυπριακού, το 1964 και το 1967, καθώς και η απαγόρευση χορηγήσεως Αμερικανικού οπλισμού μετά το 1967, υποχρέωσαν την Ελλάδα να στραφεί, για πρώτη φορά στη μεταπολεμική της ιστορία, στην προμήθεια φορητού οπλισμού από εθνικούς πόρους.

Το έτος 1965 αποφασίστηκε η σταδιακή αντικατάσταση του αμερικανικού ελαφρού οπλισμού του Πεζικού και η εισαγωγή στην Ελλάδα του τυποποιημένου διαμετρήματος του ΝΑΤΟ των 7,62 χιλιοστών.

Κατά την περίοδο 1974 - 2014, έγινε μεγάλη αναδιάταξη των μονάδων, συγκροτημάτων και σχηματισμών. Σε ευπαθείς περιοχές της χώρας συγκροτήθηκαν Ανώτατες Διοικήσεις Ταγμάτων Εθνοφυλακής (ΑΔΤΕ), συγκροτήματα και μετακινήθηκε αριθμός μονάδων Πεζικού.

Κατά την περίοδο 1974 - 1990, άρχισε σταδιακά η αναδιοργάνωση των μονάδων Πεζικού με την είσοδο νέου υλικού και μέσων με σκοπό την ποιοτική αλλά και ουσιαστική αναβάθμιση των μονάδων με την ταυτόχρονη απόσυρση του παλαιού υλικού, τη μετατροπή ΤΠ σε Μ/Κ ΤΠ με την εισαγωγή ΤΟΜΠ Μ113, Μ113 Α1 και ΤΟΜΠ ΛΕΩΝΙΔΑΣ. Εισήχθη σύγχρονος, αποτελεσματικός οπλισμός όπως ελαφρά τυφέκια της σειράς FN και G3 της Ελληνικής Βιομηχανίας Όπλων (ΕΒΟ), νέα οπλοπολυβόλα FN FALLOW και ΗΚ11, πολ/λα MAG και MG3, νέα αποτελεσματικά Α-Τ όπλα μιας χρήσεως όπως το LAW, το RPG-18. Εισήχθησαν νέα Α-Τ Κ/Β όπως το ΜΙLΑΝ, με τη θερμική του νυχτερινή διόπτρα σκοπεύσεως, το TOW και το KORNET.

Αντικαταστάθηκε το σύνολο σχεδόν των οχημάτων Μ σειράς με οχήματα 2 ½ τον. STEYR και οχήματα 1,4 τ. MERCEDES 240 GD καθώς 1,4 τ. MERCEDES 240 GD φορείς Α-Τ όπλων κλπ. της Ελληνικής Βιομηχανίας Οχημάτων (ΕΛΒΟ). Επιπλέον εισήχθησαν όργανα νυχτερινής παρατηρήσεως και σκοπεύσεως για όλους τους τύπους οπλικών συστημάτων. Κατά την περίοδο 1990 - 2010, μετά τις ραγδαίες πολιτικοοικονομικές και κοινωνικές αλλαγές στην Ευρώπη, το Πεζικό έλαβε νέο σύγχρονο υλικό από αυτό που κατείχαν χώρες της ανατολικής αλλά και δυτικής Ευρώπης:

Παρελήφθησαν μεταχειρισμένα ΤΟΜΑ BMP-1, A-T FAGOT, A-T CARL GUSTAF, A/A όπλο ZU 23 κλπ, καθώς και αριθμός ερπυστριοφόρων Μ113Α1, Μ106 και Μ901 ITV (φορέας TOW). Εκσυγχρονίστηκαν τα Α-Τ TOW σε ΤΟW2, έλαβε χώρα προμήθεια νέου τύπου πυρομαχικών TOW 2, MILAN 2, FAGOT, CARL GUSTAF. Έγινε μετατροπή των πολ/λων BROWNING 0,50'' σε 0,50 Ταχείας Αλλαγής Κάνης (ΤΑΚ). Στα τάγματα Πεζικού εισήχθησαν καινούργιοι όλμοι 81 χιλιοστών Ελληνικής κατασκευής και προέλευσης και πολυβομβιδοβόλα GMG. Επίσης το Πεζικό προμηθεύτηκε τυφέκια Μ16 Α2, πολυβόλα ΜΙΝΙΜΙ και οχήματα HUMMER διαφόρων διαμορφώσεων.

Κατά το έτος 1995, ξεκίνησε η αναδιοργάνωση των συγκροτημάτων και μονάδων του Πεζικού και η συγκρότηση των ταξιαρχιών Πεζικού, όπως παρακάτω:

• Αναδιοργανώθηκαν και άλλαξαν σύνθεση οι ΧΙΙ και ΧVΙ Μεραρχίες Πεζικού, οι οποίες έγιναν Μηχανοκίνητες Μεραρχίες Πεζικού.
• Συγκροτήθηκαν οι 3η (ΡΙΜΙΝΙ), 7η, 30η, 31η και 37η Μ/Κ ΤΑΞΠΖ από την αναδιοργάνωση των αντιστοίχων ΣΠ.
• Συγκροτήθηκαν τα 610, 650, 660, 680 και 690 ΤΠ Γ' ετοιμότητας, για τις 3η, 7η, 30η, 31η και 37η Μ/Κ ΤΑΞΠΖ αντίστοιχα, με συγκρότηση (στον πόλεμο), όπως τα τάγματα Πεζικού βασικής δομής.

• Καταργήθηκαν τα τάγματα προκαλύψεως και την αποστολή τους ανέλαβαν οι μονάδες Πεζικού των ταξιαρχιών.
• Εγκαταστάθηκαν νέες μονάδες Πεζικού η Εθνοφυλακής σε νήσους του ανατολικού Αιγαίου.

Το 2009 αποφασίστηκε η μετονομασία των Σχηματισμών - Διοικήσεων του Στρατού Ξηράς, οπότε και του Πεζικού, όπως παρακάτω:

• Ι ΜΠ σε Ι ΜΠ «ΣΜΥΡΝΗ».
• IV ΜΠ σε IV ΜΠ «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΥ».
• VIII ΜΠ σε VIΙI MΠ « ΗΠΕΙΡΟΥ - ΚΑΤΣΗΜΗΤΡΟΣ».
• 95 ΑΔΤΕ σε 95 ΑΔΤΕ « ΔΙΑΓΟΡΙΔΩΝ».
• 98 ΑΔΤΕ σε 98 ΑΔΤΕ «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ».
• ΙΙ Μ/Κ ΜΠ σε ΙΙ Μ/Κ ΜΠ «ΕΛΑΣΣΩΝ».
• ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ σε ΧΙΙ Μ/Κ ΜΠ «ΕΒΡΟΥ».
• XVI Μ/Κ ΜΠ σε XVI Μ/Κ ΜΠ «ΔΙΔΥΜΟΤΕΙΧΟΥ».
• 5 ΤΑΞΠΖ σε V ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΚΡΗΤΩΝ (χωρίς να αλλάξει η σύνθεσή της).
• 9 ΤΑΞΠΖ σε 9 ΤΑΞΠΖ «ΑΔΡΙΑΝΟΥΠΟΛΗ».
• 10 ΤΑΞΠΖ σε 10 ΤΑΞΠΖ «ΡΟΥΠΕΛ».
• 15 ΤΑΞΠΖ σε 15 ΤΑΞΠΖ «ΠΥΞΟΣ».
• 79 ΑΔΤΕ σε 79 ΑΔΤΕ «ΜΥΚΑΛΗ».
• 80 ΑΔΤΕ σε 80 ΑΔΤΕ «ΚΩΣ».
• 88 ΣΔΙ 88 ΣΔΙ «ΛΗΜΝΟΣ».
• 96 ΑΔΤΕ σε 96 ΑΔΤΕ «ΧΙΟΣ».
• 71 Α/Μ ΤΑΞ σε 71 Α/Μ ΤΑΞ «ΠΟΝΤΟΣ».

Το 2013 αποφασίστηκε στα πλαίσια της αναδιοργάνωσης του Στρατού Ξηράς η διάλυση Σχηματισμών - Μονάδων, όπως παρακάτω:

• Α' Σώμα Στρατού.
• Β' Σώμα Στρατού.
• IV ΜΠ.
• 97 ΣΔΙ.
• Η IV ΜΠ μετονομάσθηκε σε ΔΙΚΕ «IV ΜΠ».

Το Όπλο του Πεζικού, κατά το έτος 2014, είναι οργανωμένο σε Διεύθυνση Πεζικού, η οποία υπάγεται στο ΓΕΣ και διοικείται από υποστράτηγο. Το Όπλο, είναι συγκροτημένο σε σχηματισμούς (μεραρχίες, ταξιαρχίες), τακτικές διοικήσεις, συντάγματα, τάγματα και ανεξάρτητες υπομονάδες, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων είναι μηχανοκίνητο. Στη Διεύθυνση ΠΖ υπάγονται επίσης, η Σχολή Πεζικού με έδρα τη Χαλκίδα, η Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών Πεζικού (ΣΕΑΠ) με έδρα το Ηράκλειο Κρήτης και το ΚΕΝ Άρτας. Αναλυτικά έχουν όπως παρακάτω:

• 1η Στρατιά με έδρα τη Λάρισα.
• ΑΣΔΕΝ με έδρα την Αθήνα.
• 2 ΣΣ (Γ' ΣΣ με έδρα τη Θεσσαλονίκη, Δ' ΣΣ με έδρα τη Ξάνθη).
• ΑΣΔΥΣ με έδρα την Αθήνα.
• 2 ΜΠ (Ι, ΔΙΚΕ «IV ΜΠ».) με έδρα τη Βέροια και την Τρίπολη αντίστοιχα.
• 3 Μ/ΚΜΠ (ΙΙ, XII, XVI Μ/ΚΜΠ) με έδρες την Έδεσσα, την Αλεξανδρούπολη και το Διδυμότειχο αντίστοιχα.
• 6 ΑΔΤΕ (επιπέδου Μ/Κ ΜΠ και Μ/Κ ΤΑΞ ΠΖ) με έδρα την αντίστοιχη νήσο
• 7 Μ/Κ ΤΑΞ.
• 1 Α/Μ ΤΑΞ.
• 2 ανεξάρτητες ΤΑΞ ΠΖ.
• 10 Συντάγματα Πεζικού και Ευζώνων.
• 2 ΤΣ Μ/Κ ΣΠ.
• 5 ΔΑΝ υπαγόμενες στις αντίστοιχες ΑΔΤΕ.

Έκτοτε, έως και σήμερα, υπήρξαν τροποποιήσεις, στις οποίες, για ευνόητους  λόγους, δε θα γίνει η όποια δημόσια αναφορά.