Οι Μάρηδες του Έβρου

Να αδελφοποιηθεί ο Δήμος Μαρώνειας - Σαπών με τους Δήμους που κατοικούν οι Μάρηδες

Ισχυρίζονται ότι κατάγονται από την Μαρώνεια

Οι Μάρηδες είναι ένα γνήσιο θρακικό φύλο, μια μικρή ομάδα Θρακών περί τα 17.000 άτομα, που ζει επίσης σε μια μικρή σχετικά περιοχή του Βορείου Έβρου.

Ο χώρος που κατοικούν οι Μάρηδες στην πορεία των αιώνων, εντοπίζεται στην εύφορη κοιλάδα του Ερυθροπόταμου, παραπόταμου του ποταμού Έβρου, σε 13 χωριά, τα οποία υπάγονται στους Δήμους Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας, Μεταξάδων και Νέας Βύσσας.

Τα χωριά αυτά είναι τα εξής: Αμπελάκια, Ασβεστάδες, Ασπρονέρι, Βρυσικά, Καρωτή, Κουφόβουνο, Κυανή, Μάνη, Νεοχώρι, Παταγή, Ποιμενικό, Σιτοχώρι και Στέρνα.

Δεν υπάρχει επίσημη εκδοχή γιατί ονομάζονται έτσι. Το πιθανότερο είναι να είναι απόγονοι τον αρχιερέα Μάρωνα της Μαρώνειας, ενώ επίσης υπάρχει και η αδύναμη εκδοχή η λέξη να προέρχεται από το αρχαίο ρήμα "Μαρμαίρω" που θα πει λάμπω και αυτό εξαιτίας των παραδοσιακών φορεσιών τους οι οποίες είναι περίλαμπρες και λάμπουν από στολίδια. Οι Μάρηδες όλα τα χρόνια συγκροτούσαν μια κλειστή κοινωνία με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που φανερώνουν την κοινή καταγωγή. Υπάρχουν ομοιότητες στα ήθη και έθιμα, στην ενδυμασία, στην προφορά, στην ψυχοσύνθεση, την συμπεριφορά των ανθρώπων αυτών και φυσικά την μουσική όλων των χωριών των Μάρηδων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η μεγάλη πλειοψηφία των επιθέτων τους είναι σε "ίδης" και "ούδης" που μαρτυρά τους στενούς συγγενικούς δεσμούς ενώ μέχρι την δεκαετία του 1950 δεν αντάλλασαν γαμπρούς και νύφες με άλλα χωριά "για να μη χαλάσει" η ράτσα τους όπως δήλωναν. Πρέπει να τονίσουμε εδώ ότι το όνομα "Γαλαζοβράκηδες" προέρχεται από την παραδοσιακή γαλάζια θερινή βράκα που φορούσαν, ονομασία που όμως φέρεται και αφορά όλους τους Θράκες.

Ακόμη η προέλευση του ονόματος "παραπάγηδες" προέρχεται από το επίρρημα "παραπάνω" γιατί έλεγαν σε αποίκους από τη νότια Ελλάδα "παραπάνω" ή "παραπάγω" σαν τόπο δηλαδή προορισμού τους.

Χαρακτηριστικά των Μάρηδων
Οι Μάρηδες έχουν υψηλό ανάστημα και ξανθά λαμπερά χαρακτηριστικά. Έχουν επιμελή τρόπο περιποίησης των μαλλιών, ενώ τα ρούχα είναι εντυπωσιακά με ποικίλματα. Έχουν δικό τους γλωσσικό ιδίωμα. Έχουν υψηλό θρησκευτικό συναίσθημα και σεβασμό προς τους αρχαίους Θράκες. Έχουν ανεπτυγμένη την φιλοξενία. Είναι τίμιοι και σοβαροί, ευθείς, ευγενικοί και ιδιαίτερα αξιοπρεπείς.

Μέχρι την δεκαετία του 1950, είχαν τον γάμο σαν εμπορική πράξη. Έτρεφαν άλογα για τις γεωργικές εργασίες, για τις μεταφορές τους και για την οργάνωση παραδοσιακών ιπποδρομιών, είναι εξ άλλου γνωστό το ιππικό των αρχαίων Θρακών (βλέπε και το άλογο στις παραστάσεις των νομισμάτων της Μαρώνειας).

Η χρονική περίοδος από την κατάληψη της περιοχής των Μάρηδων από τους Τούρκους το 1362 μέχρι τα τέλη του 16ου μ.Χ. αιώνα, χαρακτηρίζεται ως κρίσιμη για την ύπαρξη και την καταγωγή τους. Σ' αυτό το διάστημα ο Θρακικός Ελληνισμός υπέστη εκτοπισμούς, εξευτελισμούς, βίαιες μετακινήσεις και εποικισμούς. Έτσι, περί τα τέλη του 16ου και τις αρχές του 17ου αιώνα, ο χώρος της Θράκης δέχθηκε εποίκους οι οποίοι μαζί με τους απομείναντες γηγενείς Θράκες εργάζονται ως δουλοπάροικοι στα τουρκικά τσιφλίκια. Οι Μάρηδες τότε αγόρασαν γη, έκτισαν τα σπίτια τους και ίδρυσαν τους οικισμούς τους. Το γεγονός επιβεβαιώνεται με χρονική προσέγγιση από την προφορική παράδοση και τα διασωθέντα λείψανα της ζωής των ανθρώπων αυτών.

Ο εποικισμός της περιοχής των Μάρηδων και η ανάμιξη τους με τους εποίκους δεν αλλοίωσε την φυσιογνωμία τους. Αντίθετα οι έποικοι αφομοιώθηκαν πλήρως. Πέραν της χρονικής αυτής περίοδου προς τα πίσω, εξ αιτίας της σιωπής των πληροφοριακών πηγών και γενικά του υπάρχοντος πληροφοριακού σκότους δεν μπορούμε να έχουμε ασφαλή στοιχεία για την πληθυσμιακή αυτή ομάδα. Όμως οι ομοιότητες και η ταύτιση πολλών στοιχείων της συμπεριφοράς και του χαρακτήρα των Μάρηδων με τους μακρινούς προγόνους τους αρχαίους Θράκες, οι σχετικές αναφορές σοβαρών ιστορικών αλλά και η ογκώδης πολιτιστική τους υποδομή, μαρτυρούν την διαχρονικότητα τους και την διείσδυση τους στο απώτερο θρακικό παρελθόν.

Έτσι λοιπόν εδώ ίσως σε αυτήν την χρονική περίοδο θα πρέπει να γίνει η έρευνα που θα βρουν το "κλειδί" της καταγωγής των Μάρηδων γιατί τότε στις αναγκαστικές μετακινήσεις των πληθυσμών που όλα τα σκιάζει η φοβέρα της χατζάρας και τα πλάκωνε η σκλαβιά των Τούρκων τότε πιθανόν εξαναγκάστηκαν με την βία κάποιοι Μαρωνίτες να εγκατασταθούν σε αυτά τα χωριά και έτσι τους έχει μείνει η ανάμνηση της καταγωγής τους από τον Μάρωνα και την Μαρώνεια.

Ο Κωνσταντίνος Κουρτίδης στον 1ο τόμο στην ιστορία της Αρχαίας Θράκης γράφει: "Εκ των Ελλήνων δε κατοίκων της σημερινής Θράκης θεωρούμε ως κατ' εξοχήν θρακικό φύλο τους καλούμενους Μάρηδες. Αποτελούν δε αυτοί ολωσδιόλου ξεχωριστή θρακική φυλή από τους γύρω Ελληνοθράκες. Οι άνδρες και οι γυναίκες φορούν ιδιαίτεραν κεντημένη ενδυμασία και καλύμματα κεφαλής επίσης κεντημένα". Η εκδοχή για την προέλευση της σημερινής από το αρχαίο κύριο όνομα "Μάρων" που σύμφωνα με την μυθολογία ήταν ιερέας του Απόλλωνα ή κατ΄ άλλους του Διονύσου και ο οποίος ήταν ο οικιστής που έκτισε την θρακική πόλη Μαρώνεια στη χώρα των Κικόνων, οι οποίοι ήταν το πλέον πολιτισμένο θρακικό φύλο και κατοικούσε στην παραλιακή ζώνη από την λίμνη Βιστωνίδα μέχρι τις εκβολές του Έβρου ποταμού.

Η άποψη της συγγένειας ή προέλευσης των Μάρηδων από το πανάρχαιο θρακικό φύλο των Κικόνων και της Μαρώνειας λόγω της ελλείψεως, προς το παρόν, ιστορικών ή άλλων στοιχείων απλώς αναφέρεται και δεν υποστηρίζεται όμως θα πρέπει να γίνει έρευνα από την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Κομοτηνής να ψάξουν και να δουν τι στοιχεία υπάρχουν από τις αρχαίες πηγές καθώς επίσης και από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης το Τμήμα Ιστορίας Εθνολογίας να αναθέσει σε φοιτητές να κάνουν έρευνα σε όλα τα χωριά όσο υπάρχουν ακόμα υπέργηροι από ακούσματα που είχαν από τους προγόνους τους, να κάνουν έρευνα ως προς το γλωσσικό τους ιδίωμα, τα ρούχα, τα ήθη και έθιμα και να τα συγκρίνουν με τους κατοίκους της Μαρώνειας. Επίσης ο Δήμος Μαρώνειας - Σαπών θα πρέπει να ζητήσει να αδελφοποιηθεί με τους Δήμους που κατοικούν αυτοί οι άνθρωποι και το θεωρούν τιμή τους και επιμένουν ότι κατάγονται από την Μαρώνεια κάτι που σίγουρα δεν θα το έχουν βγάλει από το μυαλό τους, αλλά σίγουρα πιστεύω αυτή είναι η αλήθεια.

Πηγές
24γράμματα. Τα 13 χωριά των Μάρηδων (γηγενών Θρακών)
Bloger - Ιστορία και προέλευση των Μάρηδων Κώστας Πινέλης - Οι Μάρηδες της Θράκης