Από τα αγροτικά μπλόκα και τον πόλεμο των επαγγελματικών τάξεων στη Δικαιοκρατία των θεσμών

1. Οι καταλήψεις τα μπλόκα είναι σύμπτωμα θεσμικής αποτυχίας της Δημοκρατίας
   Οι καταλήψεις εθνικών οδών, λιμανιών και κρίσιμων υποδομών από επαγγελματικές ομάδες - όπως σήμερα από τους αγρότες - δεν αποτελούν απλά μια μορφή διαμαρτυρίας. Αποτελούν θεσμική εκτροπή.
   Όταν μια κοινωνική τάξη επιβάλλει τα αιτήματά της μέσω της φυσικής παρεμπόδισης της ζωής των υπολοίπων πολιτών, δεν ασκεί δημοκρατικό δικαίωμα· ασκεί εξαναγκασμό.
   Η ελεύθερη κυκλοφορία, το εμπόριο, η εργασία και η πρόσβαση σε υπηρεσίες είναι δικαιώματα όλων. Η κατάληψή τους δεν συνιστά πίεση προς την πολιτεία, αλλά τιμωρία της κοινωνίας. Και αυτό, σε κάθε κράτος δικαίου, είναι παράνομο - ακόμη κι αν γίνεται στο όνομα «δίκαιων αιτημάτων».
   
2. Η δημοκρατία των απεργιών και ο πόλεμος των τάξεων
   Στην ελληνική μεταπολιτευτική δημοκρατία, η απεργία εξελίχθηκε από εργαλείο έσχατης ανάγκης σε μηχανισμό μόνιμης πίεσης. Ορισμένες επαγγελματικές ομάδες - κυρίως σε κρατικές ή μονοπωλιακές δομές - απέκτησαν δυσανάλογη ισχύ:
   Μπορούσαν να παραλύουν τη χώρα, (κατέβασμα του λεβιέ από τους ΔΕΗτζηδες), να εκβιάζουν κυβερνήσεις, (Ολυμπιακή), να αποσπούν προνόμια, (ΟΣΕ), χωρίς να υφίστανται τις συνέπειες που υφίστανται άλλες κοινωνικές τάξεις.
   Έτσι δημιουργήθηκε ένας σιωπηρός πόλεμος μεταξύ των επαγγελματικών τάξεων: όποιος είχε τη δύναμη να μπλοκάρει τη χώρα, κέρδιζε· όποιος δεν την είχε πλήρωνε.
   
3. Οι “προνομιούχες τάξεις” και η κοινωνική ανισορροπία
   Η εμπειρία από οργανισμούς όπως η ΔΕΗ, ο ΟΤΕ, η Ολυμπιακή κλπ, είναι χαρακτηριστική. Για δεκαετίες: οι εργαζόμενοι είχαν υψηλή προστασία,
   σταθερότητα, και τη δυνατότητα συχνών απεργιών με ελάχιστο προσωπικό κόστος.
   Την ίδια στιγμή, ελεύθεροι επαγγελματίες, μικρομεσαίοι, εργάτες, ιδιωτικοί υπάλληλοι δεν ζούσαν καλύτερα, αλλά δεν μπορούσαν να απεργήσουν, γιατί απλούστατα θα κατέρρεαν οικονομικά.
   Έτσι, η δημοκρατία των απεργιών δεν παρήγαγε ισότητα, αλλά ανισότητα υπέρ των προνομιούχων εργασιακών ομάδων.
   
4. Οι ιδιωτικοποιήσεις και το τέλος της απεργιακής ομηρίας
   Η αλλαγή καθεστώτος σε Ολυμπιακή, ΔΕΗ, ΟΤΕ κλπ - ανεξάρτητα από τις επιμέρους κριτικές - έφερε ένα σαφές αποτέλεσμα: σταμάτησε η ομηρία της κοινωνίας.
   Όταν οι επιχειρήσεις έπαψαν να λειτουργούν ως κρατικά φέουδα: οι απεργίες περιορίστηκαν, οι υπηρεσίες σταθεροποιήθηκαν, η κοινωνία έπαψε να πληρώνει διαρκώς το κόστος μιας ομάδας. Αυτό δεν σημαίνει ότι λύθηκαν όλα τα κοινωνικά προβλήματα. Σημαίνει όμως ότι το κράτος δικαίου άρχισε να λειτουργεί.
   
5. Η Δικαιοκρατία ως υπέρβαση της απεργιακής δημοκρατίας
   Η Δικαιοκρατία δεν καταργεί τα κοινωνικά αιτήματα. Καταργεί όμως τον εκβιασμό ως μέσο διεκδίκησης. Στο σύστημα της Δικαιοκρατίας:
   -οι απεργίες δεν αποτελούν βασικό μηχανισμό πίεσης,
   -οι καταλήψεις δημόσιων υποδομών απαγορεύονται ρητά,
   -και αντικαθίστανται από θεσμικές διαδικασίες υποχρεωτικής διαιτησίας.
   
6. Τα Κοινωνικά Συμβούλια: ο θεσμός της ισορροπίας
   Στον πυρήνα της Δικαιοκρατίας βρίσκονται τα Κοινωνικά Συμβούλια. Σε αυτά συμμετέχουν: εκπρόσωποι όλων των κοινωνικών και επαγγελματικών ομάδων,
   τεχνοκράτες και ειδικοί (οικονομολόγοι, νομικοί, επιστήμονες της παραγωγής κλπ),
   και εκπρόσωποι της εκτελεστικής εξουσίας.
   Ο ρόλος τους δεν είναι να εξυπηρετούν μία επαγγελματική τάξη, αλλά να αξιολογούν το συνολικό κοινωνικό αποτέλεσμα κάθε απόφασης. Καμία τάξη δεν μπορεί να κερδίζει εις βάρος των άλλων.
   
7. Από τη σύγκρουση στη σύνθεση
   Στη Δικαιοκρατία:
   -τα αιτήματα εξετάζονται με στοιχεία, όχι με μπλόκα,
   -οι αποφάσεις λαμβάνονται με κοινωνική στάθμιση, όχι με πίεση,
   -και η δικαιοσύνη προηγείται της ισχύος.
   Έτσι, ο «πόλεμος των επαγγελματικών τάξεων» αντικαθίσταται από τη θεσμική σύνθεση και την ισορροπία των συμφερόντων.
   
8. Επίλογος
   Οι καταλήψεις δρόμων και λιμανιών δεν είναι ούτε ένδειξη Δημοκρατίας ούτε ένδειξη Δικαίου.
   Είναι ένδειξη θεσμικού κενού της Δημοκρατίας
   Η Δικαιοκρατία έρχεται να καλύψει αυτό το κενό, με θεσμούς που δεν επιτρέπουν ούτε προνομιούχες τάξεις, ούτε κοινωνική ομηρία, ούτε την τιμωρία των πολλών από τους λίγους.
   Δημοκρατία χωρίς Δικαιοσύνη οδηγεί σε κοινωνική σύγκρουση.
   Η Δικαιοκρατία είναι το πολιτικό σύστημα που οδηγεί στο Δίκαιο και την συνολική κοινωνική ευημερία.

Για τη Δικαιοκρατία, Κομνηνός Γεώργιος Οικονομολόγος Πολιτικός Ερευνητής