Λειψυδρία στη Ροδόπη: Χωράφια που πλημμυρίζουν τον χειμώνα, «διψούν» το καλοκαίρι
Γράφει ο Παράσχος Ανδρούτσος
Χρήσιμος μέχρι και σήμερα
Παλαιότερα έχουμε αναφερθεί τρεις φορές σε δημοσιεύματά μας στον «Χρόνο» σε σπάνιους οδηγούς παλαιοτέρων εποχών που εκδόθηκαν και αφορούσαν μεταξύ των άλλων και τον νομό Ροδόπης.
Σήμερα θα αναφερθούμε σε έναν σπάνιο γενικό οδηγό του νομού Ροδόπης που αφορά την εποχή 1934 μέχρι το 1936, εκδότης ήταν ο Αλ. Ι. Μισέντζης που διατηρούσε περίπτερο στην πόλη μας. Ο γενικός αυτός οδηγός είναι ένα έντυπο μικρού μεγέθους (τσέπης) για να είναι εύχρηστο για τον οποιοδήποτε που θα ήθελε να τον μεταφέρει μαζί του καθώς επίσης και για την πλήρη ενημέρωση της περιοχής μας εκείνη την εποχή που έχει όμως την αξία του μέχρι και σήμερα. Ο κατάλογος αυτός περιέχει την σύνθεση του πληθυσμού, τον αριθμό των κατοίκων αρρένων και θηλέων της Κομοτηνής και των χωριών, αλλά και ονομαστικό κατάλογο όλων των επαγγελματικών κλάδων με τα ονοματεπώνυμα των ασχολουμένων με αυτά.
Κάνοντας αναφορά στα ονοματεπώνυμα θα διαπιστώσουμε ότι πολλές γνωστές οικογένειες τότε, τώρα έχουν εκλείψει, όπως και ορισμένων οι συγγενείς που διαμένουν σε άλλα μέρη της Ελλάδας ή στην Κομοτηνή εδώ μέσα θα εντοπίσουν τα ονοματεπώνυμα και το επάγγελμα των προγόνων τους.

Θα διαβάσουμε τις παλαιές και τις νέες ονομασίες των οικισμών του νομού, τις αρχές της πόλης, τις ονομασίες των ναών κάθε χωριού με τα ονοματεπώνυμα των ιερέων τους, τις ονομασίες όλων των πλατειών και των οδών της Κομοτηνής, τον τηλεφωνικό κατάλογο κατοίκων της πόλης καθώς επίσης και έντυπες διαφημίσεις πολλών επαγγελματιών εκείνης της εποχής και διάφορα άλλα που θα ενδιέφεραν τον καθένα εκείνης της εποχής.

Χωριά της Ροδόπης
Ας ξεκινήσουμε λοιπόν με την παλαιά και νέα ονομασία των χωριών της Ροδόπης καθώς επίσης και τον πληθυσμό τους.
Δήμος Κομοτηνής - Νέα ονομασία Κομοτηνή - παλαιά ονομασία Γκιουμουλτζίνα, πληθυσμός άρρεν 15.285, θήλυ 14851. Κρανοβούνι - Σουγκουρλού - 288 -305. Μεσοχώρι - 100 - 99, Παραδημή - Μουρχάν τσιφλίκ - 194 - 211, Υφανταί - Τσοχατζηλάρ - 103 - 101.
Κοινότης Αμαράντων - Αμάραντα - Γιαχγιά Μπεϊλή - 244 - 220, Βάκος - Βακούφ - 163 - 137, Ίσαλον - Ουσαλή - 221 - 233, Καλλιθέα - 139 - 116, Πάμφορον - Αμπάρ κιοϊ - 278 - 240, Φύλακας - Σεϊμέν - 106 - 108.
Κοινότης Αμβροσίας - Αμβροσία - Ορτακτσή - 295 - 253, Γαλήνη - Γιαλαντζαλή - 183 - 132, Διαλαμπή - Μπαλαμπάν κιοϊ - 144 - 110, Καλλίστη - Γενή κιοϊ - 205 - 192, Κίρ Τσιφλίκ (σημερινή Αίγειρος) - 464 - 417, Μεσσούνη - Κιρ Σάρτζα - 221 - 179, Μωσαϊκόν - Καρά Μουσά - 156 - 93, Παλλάδιον - Παλαζλή - 212 - 136.
Κοινότης Ασωμάτου - Ασώματος - Μπουλάτκιοϊ - 397 - 395, Αγίασμα - 182 - 158, Γενετή - Γενή κιοϊ - 74 - 75, Δύμη - Σεντελή - 263 - 212, Θάμνα - Εσέκ τσελή - 205 - 176, Μικρά Άδα - Αδά-ουρέν - 37 - 6, Ρίζωμα - Γκεμπεντζελή - 68 - 52, Σύμβολα - Σεμετλή - 169 - 130, Φωλεά - Γιουβατζηλή - 100 - 101.
Κοινότης Γρατηνής - Γρατηνή - Ιρτζάν Χισάρ - 236 - 317, Άνω Βυρσίνη - Ούν Βιράν - 169 - 92, Αρδεία - Μπαϊράκ - 57 - 46, Γιάμπολη - Γιαμπαντζικλή - 77 - 43, Δρύμη - Κάρ Δερέ - 123 - 109, Καλλυντήριον - Καλιντερέ κιοϊ - 61 - 40, Κάτω Δροσίνη - Κιουτσούκ Διράν - 61 - 53, Λαμπρόν - Σαδή κιοϊ - 94 - 99, Ομηρικόν - Εμούρ κιοϊ - 80 - 68, Πάτερμα - Παγεμλή δερέ - 94 - 99, Σιδηράδες - Δεμιρταζηλάρ - 35 - 34, Στυλάριο - Παρακλή - 82 - 86.

Κοινότης Θρυλλορείου - Θρυλλόρειον - 221 - 212.
Κοινότης Ιάσμου - Ίασμος - Γιασή κιοϊ - 936 - 947, Αμαξάδες - Αραμπατζίκιοϊ - 215 - 223, Άσκυλο - Ασακλάρ - 21 - 23, Αστραία - Ασάρ καγιά - 19 - 26, Δχάλα - Μετζίτ Μαχαλά - 33 - 40, Εύθυμον - Γκουλετζίκ - 22 - 23, Ιππικόν - Μπεκιρτζηλέρ - 36 - 32, Κάβος - Καβατζίκ - 30 - 27, Κατσίκα - Κασικτσελέρ - 51 - 43, Κοπτερόν - Γιαλεμπλή - 70 - 67, Κρυστάλλη - Τεκέ Ντερέ - 72 - 80, Μελίταινα - Μπαγλίτσα - 95 - 88, Μοναχοί - Χοτζαλάρ - 37 - 37, Πελεκιτή - Μπεκαρλή - 23 - 23, Πολύανθος - Ναρλή κιοϊ - 306 - 297, Πολύαρνον - Κουζούμπαση - 97 - 83, Σήμα - Καγιά Μπασή - 29 - 27, Σύλλιον - Γκιόκ Τσελή κιοϊ - 97 - 87, Ταγγαίον - Κουρού τσάϊ - 29 - 11, Τάλης - Ντολού - 16 - 14, Τρίκορφα - Ντάγ καρά μουσά - 47 - 40.
Κοινότης Ιμέρου - Ίμερον - Ιμαρέτ Τσιφλίκ - 185 - 133.
Κοινότης Καλαμοκάστρου - Καλαμόκαστρον - Κάργελη Σάρτζα - 266 - 233, Άγιοι Θεόδωροι - 184 - 181, Μαυρομμάτιον - Καρά Γκιοζλή - 106 - 85, Μικρόν Δουκάτον - Κιουτσούκ Δογατζί - 165 - 139, Αδριανή - Οτμανλή - 202 - 209, Σχοινιά - Τζαμπάζ τσιφλίκ - 275 - 299 (Νέο Σιδηροχώρι).
Κοινότης Καρυδιάς - Καρυδιά - Κουζλού κιοϊ - 207 - 244.
Κοινότης Κοσμίου - Κόσμιον - Κιουτσούκ κιοϊ - 519 - 447, Κικίδιον - Τουστσού κιοϊ - 137 - 113, Μέγα Δουκάτον - Μπουγουκδογατζή - 234 - 231, Πρόκτιον - 177 - 219 (Ροδίτης), Χατήσιον - Χάσκιοϊ - 74 - 64 (Ιτέα).
Κοινότης Μαρωνείας - Μαρώνεια - 288 - 293, Ασκηταί - Σοφουλάρ - 182 - 166.
Κοινότης Μοιράνων - Μοίρανα - Μουρατλή - 228 - 180, Βέννα - Δεμίρ Μπεϊλή - 238 - 181, Πελαγία - Δενιζλέρ - 189 - 103, Σαλμώνη - Σαμανλή - 237 - 235.
Κοινότης Ξυλαγανής - Ξυλαγανή - Κουσλανλή - 788 - 771, Εργάνη - Γιαρδεμλή - 283 - 294, Σεβαστή - Σεβεντζηκλή - 61 - 58.
Κοινότης Οργάνης - Οργάνη - Χεμετλή - 243 - 217, Άνω Βυρσίνη - Χ''Βυράν - 264 - 254, Δρανιά - 158 - 146, Εσοχή - Εσίκ δερέ - 134 - 139, Κάρδαμος - Γκερδεμέ - 260 - 236, Κάτω Βυρσίνη - Κοζ Βιράν - 137 - 152, Κόβαλον - Γκιουβανλίκ - 45 - 36, Κύμη - Κέζ Βιράν - 105 - 124, Μυρτίσκη - Μουσατζήκ - 185 - 176, Ραγάδα - Κιζλή Αγάτς - 145 - 180, Σμιγάδη - Τσαλίμπη - 263 - 216.
Κοινότης Παγουρίων - Παγούρια - Μπαγιατλή - 162 - 144, Αρωγή - Σαρή Γιέρ - 23 - 17, Γλυφάδα - Νουκσατλή - 112 - 108, Μέσσα - Μεσέ Αλή - 201 - 175, Μητρικόν - Ανάκιοϊ - 131 - 9, Νέα Απολλωνία - 17 - 14, Πόρπη - Ορτά Κιουλού - 236 - 202, Φανάριον - Φενέρ - 129 - 105.
Κοινότης Πανδρόσου - Πάνδροσος - Ντερέ κιοϊ - 179 - 185, Κάλχας - Κάλφα - 190 - 185, Μεγάλη Άδα - Αδά Δερέ - 100 - 97, Μύτικας - Αραλίκ Μπουρούν - 152 - 141, Νυμφαία - Πανί κιοϊ - 254 - 189, Σαρακινή - Σαραντζίνα - 200 - 131, Τυχηρόν - Μπουλτουκλού - 107 - 111.
Κοινότης Προσκυνητών - Προσκυνηταί - Χατζηλάρ - 397 - 398, Οχυρόν - Ιαζίζ κιοϊ - 37 - 40.
Κοινότης Σάλπης - Σάλπη - Σασαρλή - 288 - 238, Γλυκονέριον - Καρά Μπουνάρ - 55 - 48.
Κοινότης Σώστου - Σώστης - Σουσούρκιοϊ - 395 - 423, Κερασιά - Κερασλή - 131 - 118, Ληνός - Κιουπλού - 113 - 104, Μέγα Πιστόν - Μουσελήμ - 320 - 339, Μελέτη - Μελεκλή - 233 - 203, Μίσχος - Τσέπελη - 331 - 373, Πόα - Κουγιού Δερέ - 95 - 84.
Κοινότης Σαπών - Σάππαι - Σαπτσή - 949 - 419, Αετόλοφος - Κούς Τεπέ - 125 - 130, Αρσάκειον - Ασά κιοϊ - 418 - 445, Βέλκιον - Μπεκίρκιοϊ - 149 - 180, Κασσιτεραί - Καλαντζή Δερέ - 163 - 193, Λύκιον - Κουρτζελή - 493 - 403, Πρωτάτον - Τσιριμπάσκιοϊ - 257 - 238, Χαμηλόν - Καϊ μπήκιοϊ - 171 - 197.

Κοινότης Αμφίων - Άμφια - Χατζή Μοτσταφά - 251 - 261.
Κοινότης Αράτου - Άρατος - Καραντζάκιοϊ - 430 - 419, Αρχοντικά - Τσελεμπή - 117 - 116, Βραγιά - Μπαλάρχ - 197 - 220.
Κοινότης Αρίσβσης - Αρίσβη - Ιρτζάν - 442 - 419, Λοφάριον - Λεφετζηλέρ - 376 - 373, Πάσσος - Μπασερλή - 217 - 192.
Κοινότης Αρριανών - Αρριανά - Κουζλού Κεμπίρ - 364 - 381, Αγιοχώρι - Χατζή Κιοϊ - 59 - 73, Ίπιον - 78 - 77, Έβρενον - Εβρέν κιοϊ - 192 - 221, Ιάσιον - Γιασί ομπέκ - 143 - 134, Κίζαρι - Κιζλάρ - 125 - 100, Κίνυρα - Τασκινλάρ - 50 - 78, Μικρόν Πιστόν - Μουσελήμκιοϊ - 188 - 186, Μοναστήριον - 27 - 37, Μύστακας - Μπουγιουκλού - 165 - 193, Νέα Σάντα - 113 - 110, Νέδα - Τούρ χασανλάρ - 78 - 97, Νικηταί - Ούτς Γαζή - 27 - 34, Πλαγιά - Παγιαμλάρ - 88 - 69, Σκηνίται - 59 - 67, Στροφή - Ντολαπτσιλάρ - 132 - 144.
Κοινότης Δοκού - Δοκός - Τομπρού κιοϊ - 277 - 291, Αγορά - Παζάρ κιοϊ - 14 - 13, Δαρμένη - Δερμέν δερέ - 54 - 50, Δειλινά - Δελινά κιοϊ - 101 - 111, Δροσιά - Δουνταρλή - 61 - 73, Μικροξύδιον - Κιουτσούκσιρκελή - 89 - 90, Νεύρα - Σινίρ δερέ - 43 - 41, Ξύδια - Σιρκελή (Φιλύρα) - 346 - 352, Σκάλωμα - Μενετλέρ - 103 - 113, Σκιάδα - Τσαρδακλή - 53 - 60.
Κοινότης Κέχρου - Κέχρος - 609 - 629, Άνω Καμπή - 25 - 39, Κάτω Καμπή - 19 - 30, Χλόη - 236 - 273,
Κοινότης Κρωβύλης - Κρωβύλλη - Καρά Κουτζαλή - 421 - 474, Πετρωτά - Τσαλίκ - 38 - 45.
Κοινότης Στρύμης - Στρύμη - Τσαδιρλή - 388 - 420, Διώνη - Καραγάτς - 265 - 254.
Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας & Θάσου
Η Κομοτηνή ήταν έδρα της Ιεράς Μητροπόλεως Μαρωνείας και Θάσου της οποίας τα γραφεία ευρίσκονται παρά την οδό Νέστορος Τσανακλή. Μητροπολίτης ή Α.Σ. κ.κ. Άνθιμος Σαρίδης, αρχιερατικός επίτροπος: Χαρ. Απροικίδης.
Εκκλησίαι Κομοτηνής: Μητρόπολις: Κοίμησις της Θεοτόκου. Ιερείς Μητροπόλεως: Χαρ. Απροικίδης, Φ. Ευμορφόπουλος, Κυρ. Παπαδόπουλος. Άγιος Γεώργιος. Ιερείς Αγίου Γεωργίου: Λαμ. Ψαρράς, Ευδ. Ευδοξιάδης, Δημ. Παπανικολάου.
Παρεκκλήσια Κομοτηνής: 1) Φατήρ Γιακά: Κοίμησις τους Θεοτόκου, 2) Ζωοδόχου Πηγής - Νεκροταφείον Κομοτηνής, 3) Αγ. Παρασκευής - εντός του ομωνύμου πάρκου.
Ναοί άλλων δογμάτων: 1 Αρμενική Εκκλησία, 1 Εβραϊκή Συναγωγή, μουσουλμανικά Τεμένη 7.
Εφημέριοι περιφερείας Ιεράς Μητροπόλεως Μαρωνείας – Θάσου: Χωριά - Ασώματος - ονομασία ναών - Άγιος Νικόλαος - ονοματεπώνυμο ιερέων - Ι. Γαρυφαλλίδης, Αμβροσία - Άγιος Γεώργιος - Χ. Παπαϊωάννου, Άγιοι Θεόδωροι - Αγία Τριάς - Ν. Αργυριάδης, Αρίσβη - Άγιος Γεώργιος - Παν. Λοΐζου, Αρσάκειον - Αγία Παρασκευή - Δημ. Μεσανίδης, Γρατηνή - Κοίμηση Θεοτόκου - Νικ. Θεοδωρίδης, Διώνη - Άγιος Νικόλαος - Ιωάν. Σγούρας, Θρυλλόριον - Άγιος Κωνσταντίνος - Κυρ. Χατζηδήμου, Ίασμος - Άγιος Νικόλαος - Β. Πασχαλάκης, Ιάσιον - Κοίμηση Θεοτόκου - Γ. Φαρασόπουλος, Ίμερος - Αγία Μαρίνη - Δημ. Γουρόπουλος, Καρυδιάς - Μεταμορφώσεως - Γ. Ηλιόπουλος, Καβακλή (Αίγειρος) - Άγιος Αθανάσιος - Θ. Παπαδόπουλος, Κόσμιον - Άγιος Αθανάσιος - Λαμ. Θεολογίδης, Κασσιτερά - Άγιος Δημήτριος, Καλλιθέα - Αν. Χαλιάνης, Λοφάριον - Ταξιάρχαι - Ιω. Σπικδονίδης, Μαρώνεια - Κοίμηση Θεοτόκου - Καλ. Καλέργης, Μεσοχώριον - Άγιος Γεώργιος, Μεσσούνης - Αγία Τριάς - Ζαχ. Οικονομίδης, Μέστη - Άγιος Γεώργιος - Ευ. Καρανικολάου, Νέα Καλλίστη - Άγιος Δημήτριος, Ξυλαγανή - Ταξιαρχών - Παύλ. Χριστίδης - Π. Δημητριάδης, Πάνδροσος - Προφήτης Ηλίας, Πρόκτιον (Ροδίτης) - Άγιος Γεώργιος - Αθ. Ψαρίδης, Πρωτάτον - Άγιος Δημήτριος - Αθ. Εξαμελιώτης, Παραδημή - Άγιοι Κωνσταντίνου - Ελένης - Ε. Τριανταφύλλου, Πάμφορον - Άγιος Γεώργιος - Τρ. Εμμανουήλ, Πελαγία - Άγιος Ιωάννης - Κ. Ιωαννίδης, Παγούρια - Άγιος Βασίλειος - Αλ. Αλεξιάδης, Προσκυνηταί - Άγιος Γεώργιος - Κ. Θεοδωριάδης, Στρύμης - Άγιος Δημήτριος - Ανθ. Θεοχαρίδης, Συκορράχη - Άγιος Γεώργιος - Βαγ. Εμμανουήλ, Σάππαι - Ιω. Μακαρώνης, Σχοινιά (Ν. Σιδηροχώρι) - Άγιοι Θεόδωροι - Ευα. Παρασχάκης, Σώστης - Άγιος Γεώργιος - Χαρ. Βασιλειάδης, Σάλπη - Άγιος Αθανάσιος - Δημ. Μάρος, Χαμηλόν - Άγιος Γεώργιος - Απ. Μαλλέος.
Σ.Σ. Ορισμένα ονόματα
είναι γραμμένα με την ορθογραφία εκείνης της εποχής.
[Συνεχίζεται αύριο με το Μέρος Β’]
Ακολουθήστε το xronos.gr στο Google News