Πρόστιμα διαδικαστικών παραβάσεων Κώδικα Φορολογικής Δικονομίας - Πρακτικός οδηγός για επαγγελματίες & επιχειρήσεις

Το Επαγγελματικό & Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Ροδόπης, στο πλαίσιο της συνεχούς ενημέρωσης των μελών του για τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, παρουσιάζει ένα συνοπτικό εγχειρίδιο για τα διαδικαστικά πρόστιμα που προβλέπονται από το άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 4987/2022) και διευκρινίζονται με την εγκύκλιο Ε.2059/2025 της Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Στόχος του εγχειριδίου είναι να αποσαφηνίσει: ποια είναι τα είδη των διαδικαστικών παραβάσεων, ποια πρόστιμα αντιστοιχούν σε κάθε περίπτωση, ποιες εξαιρέσεις προβλέπονται από τη νομοθεσία. Με απλό και συγκεντρωτικό τρόπο, οι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις της περιοχής μας μπορούν να βρουν χρήσιμες πληροφορίες για να αποφεύγουν λάθη και περιττές επιβαρύνσεις.

Αναλυτικό μέρος (με βάση την εγκύκλιο)
Ορισμοί - Νομικό Πλαίσιο
• Κώδικας Φορολογικής Δικονομίας - ΚΦΔ (ν. 4987/2022, άρθρο 53): Ρυθμίζει τις διαδικαστικές παραβάσεις.
• Ε.2059/2025 (ΑΑΔΕ): Εγκύκλιος ερμηνευτική, δίνει οδηγίες εφαρμογής, παραδείγματα και εξαιρέσεις.
• Διαδικαστική Παράβαση: Κάθε παράλειψη σχετική με την υποβολή δηλώσεων (εμπρόθεσμη, ορθή, πλήρης) ή τη μη παροχή στοιχείων σε έλεγχο. Δεν αφορά τον φόρο καθεαυτό αλλά τη διαδικασία.

Είδη δηλώσεων & πρόστιμα
α) Δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα. Πρόστιμο: 100 € ανά δήλωση (φυσικά & νομικά πρόσωπα).
β) Δηλώσεις φορολογίας κεφαλαίου. Πρόστιμο: 100 € ανά δήλωση.
γ) Δηλώσεις μίσθωσης ακινήτων. Πρόστιμο: 150 € ανά δήλωση (ιδιώτες & νομικά πρόσωπα).
δ) Δηλώσεις εισοδήματος. Πρόστιμο: 100 € (φυσικά χωρίς βιβλία), 250 € (απλογραφικά), 500 € (διπλογραφικά).
ε) Δηλώσεις ΦΠΑ. Όμοια κλίμακα με εισόδημα (250/500).
στ) Δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων. Όμοια κλίμακα (100/250/500).
ζ) Δηλώσεις έμμεσων φόρων. Όμοια κλίμακα (100/250/500).
η) Μη παροχή στοιχείων σε έλεγχο. Πρόστιμο: 100/250/500 αντίστοιχα.

Εξαιρέσεις (όπου δεν επιβάλλεται πρόστιμο)
• Αν έχει υποβληθεί εμπρόθεσμη αρχική και η εκπρόθεσμη είναι τροποποιητική.
• Αν ο φόρος ≤100 €.
• Αν η τροποποιητική αφορά μόνο πληροφοριακά στοιχεία.
• Αν οι μεταβολές έχουν γίνει αυτεπάγγελτα από τη Διοίκηση.

Νομικές Οντότητες - Ιδιαιτερότητες
• ΑΕ, ΕΠΕ, ΙΚΕ, ΟΕ, ΕΕ, συνεταιρισμοί, σωματεία, ιδρύματα → υπάγονται στην κλίμακα 250 € (αν απλογραφικά) ή 500 € (αν διπλογραφικά).
• Σε εκκαθαρίσεις, συγχωνεύσεις, διακοπές → ισχύει το πρόστιμο της τελευταίας χρήσης.
• Εγκύκλιος παραπέμπει και σε άρθρο 68 ν. 4172/2013 για ειδικές περιπτώσεις λύσης/εκκαθάρισης.

Συγκεντρωτικός πίνακας «Με μια ματιά»

Σύντομος ορισμός (για μη ειδικούς)
Πρόστιμο διαδικαστικού χαρακτήρα = Χρηματική ποινή για παραλείψεις που σχετίζονται με την έγκαιρη και ορθή υποβολή δηλώσεων και παροχή στοιχείων στη φορολογική διοίκηση. Δεν έχει να κάνει με το ύψος του φόρου αλλά με τη διαδικασία. Καθορίζεται από το άρθρο 53 ΚΦΔ (ν. 4987/2022). Ερμηνεύεται βάσει της εγκυκλίου Ε.2059/2025.