28η Οκτωβρίου 1940 - Το χρονικό της εισβολής των φασιστικών ιταλικών στρατευμάτων κατά της Ελλάδας

Η σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων αγωνιστών στο αλβανικό Μέτωπο ματαίωσε οριστικά τα κατακτητικά σχέδια της φασιστικής Ιταλίας εναντίον της Ελλάδος και άλλαξε την τελική έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου

Ήταν πολύ πρωί της 28ης Οκτωβρίου του 1940, 85 χρόνια πριν, όταν η πατρίδα μας, τελείως απρόκλητα και αιφνίδια, δέχτηκε την άδικη και αναιτιολόγητη επίθεση των στρατευμάτων του Μουσολίνι και της φασιστικής Ιταλίας, από το έδαφος της Αλβανίας.

Ξημερώματα της ίδιας μέρας ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών, αναγγέλλει προς τον ελληνικό λαό, το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν, με τα παρακάτω λόγια: «Αι ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις, προσβάλλουν από τις 5:30 π.μ. σήμερον τα ημέτερα τμήματα προκαλύψεως της ελληνοαλβανικής μεθορίου. Αι ημέτερας δυνάμεις αμύνονται του πατρίου εδάφους». Την ίδια στιγμή, οι σειρήνες και οι καμπάνες που χτυπούν, ξυπνούν από τον ύπνο και αιφνιδιάζουν το πανελλήνιο. Ολόκληρη η Ελλάδα και οι Έλληνες πληροφορούνται εμβρόντητοι, το τρομερό γεγονός του πολέμου.

Για τον Μουσολίνι όμως και τη φασιστική Ιταλία, ήταν μόνο η επιβεβαίωση των δόλιων σχεδίων, τους, που είχαν δρομολογηθεί, πολύ νωρίτερα, με συμφωνία που είχαν συνάψει οι δυο εταίροι του Άξονα και πρωταίτιοι της έναρξης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, Χίτλερ και Μουσολίνι και η οποία προέβλεπε το μοίρασμα του κόσμου μεταξύ τους. Ήταν μια συμφωνία παρανοϊκών ανθρώπων που ζούσαν στον δικό τους ψυχοπαθολογικό κόσμο που δεν ταίριαζε όμως στο πολιτισμένο σκηνικό του 20ου αιώνα και μάλιστα ύστερα από την τραγικότητα του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο Αδόλφος Χίτλερ ονειρεύονταν την Αυτοκρατορία του Καρλομάγνου και τις κατακτήσεις του Μ. Αλεξάνδρου και ακόμα παραπέρα και ο παρανοϊκός Μπενίτο Μουσολίνι το ξαναστήσιμο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έτσι ενώ ο Χίτλερ φτεροκοπούσε νικητές στην Κεντρική και Δυτική Ευρώπη, χώρες που υποκλίνονταν η μια μετά την άλλη, πανικόβλητες μπροστά στις σιδερόφρακτες στρατιές του, ο Μουσολίνι έβλεπε μπροστά του σαν εύκολο πεδίο δράσης και κατακτήσεων τα Βαλκάνια και την κοντινή Ασία. Ήδη είχε έτοιμο ένα πολύτιμο προγεφύρωμα, την Αλβανία, για δε τις κατακτήσεις του στη Μέση Ανατολή είχε ετοιμάσει τα Ορμητήρια, στην Ιταλοκρατούμενη Λιβύη. Ένας στρατός οκτώ εκατομμυρίων λογχών και ένας πανίσχυρος στόλος, που όργωνε τη Μεσόγειο την «Μάρε νόστρουμ» όπως συνήθιζε να λέει ο Μουσολίνι, ήταν στη διάθεση του για την πραγματοποίηση των απατηλών ονείρων του.

Ως πρώτο στόχο στα Βαλκάνια διάλεξε την Ελλάδα, την κατάκτηση της οποίας θεωρούσε, ως έναν στρατιωτικό περίπατο, ξεχνώντας βέβαια μέσα στο κατακτητικό του παραλήρημα, ότι η Ελλάδα θα υπερασπίζονταν από τους Έλληνες, τους δημιουργούς της αιώνιας και άφταστης ελληνικής πολεμικής τους δόξας, όπως κάθε φορά το έπραξαν στο παρελθόν.

Στην τελική φάση της συνωμοσίας κατά της Ελλάδος που ήταν το Πολεμικό Συμβούλιο στο Παλάτσο Βενέτσια, στις 15 Οκτωβρίου 1940, όπου και επισημοποιήθηκαν τα πολεμικά του σχέδια, ύστερα από μια περίοδο τρομοκρατικών ενεργειών κατά της χώρας μας, με αποκορύφωμα τον τορπιλισμό του πολεμικού μας πλοίου «Έλλη» που ναυλοχούσε στο λιμάνι της Τήνου, κατά τον εορτασμό της Παναγίας, ανήμερα το Δεκαπενταύγουστο του 1940, ο δικτάτορας Μουσολίνι δήλωσε στο συμβούλιο: «Αποφάσισα να δράσω κατά της Ελλάδος. Θα επιδιωχθεί η ολοκληρωτική κατάληψη της χώρας αυτής, για να τη θέσουμε εκτός μάχης και για να μείνει εντός του πολιτικοοικονομικού μας χώρου. Την κατάκτηση της Ελλάδος σκέφτηκα ώριμα και επί μακρόν, προ της εισόδου μας στον πόλεμο και ακόμη νωρίτερα…».

«Η Βουλγαρία», συνεχίζει ο Μουσολίνι, «θα αποτελέσει ένα “πιόνι” στο παιχνίδι μας και θα κάνω τα αναγκαία διαβήματα, για να μη χάσει τη μοναδική αυτή ευκαιρία για την πραγματοποίηση των χρόνιων βλέψεων της επί της Μακεδονίας και της εξόδου της στο Αιγαίο με την παραχώρηση και της Θράκης στην κυριαρχία της… Πρέπει να δημιουργήσωμεν ένα πλαστό επεισόδιο, ως αφορμήν δια την εισβολήν μας, συνεχίζει ο Μουσολίνι. Οι συμπαθούντες τους Έλληνες ξένοι δεν θα θελήσουν να επέμβουν, εφ’ όσον θα έχωμεν νικήσει αμέσως τον ελληνικό στρατό… Δεν θέλω την ενίσχυσίν μας από πολλούς Αλβανούς, δια να μη δημιουργηθεί η εντύπωσις ότι η Ήπειρος κατελήφθη υπ' αυτών… Τελειώνω συνοψίζω: Επίθεσις κατά της Ηπείρου, πίεσις προς Θεσσαλονίκη και προέλασις προς Αθήνας» καταλήγει ο δικτάτορας.

Η Ελλάδα, που μόλις 18 χρόνια, από τότε που τελείωσε θλιβερά η πολεμική δεκαετία 1912-1922 με την τραγωδία της Μικρασιατικής Καταστροφής και την προσφυγιά ενός εκατομμυρίου και πλέον Ελλήνων που ξεριζώθηκαν από τις προγονικές τους εστίες, έκανε κάθε προσπάθεια να αποφύγει την εμπλοκή της σ’ ένα νέο πόλεμο, παρά τις πολλαπλές προκλήσεις της φασιστικής κυβέρνησης της Ιταλίας αποσιωπώντας ακόμα και το γεγονός του άνανδρου τορπιλισμού της «Έλλης» στο λιμάνι της Τήνου το 15Αύγουστο. Δυστυχώς πολύ γρήγορα, μόλις 13 ημέρες μετά το Πολεμικό Συμβούλιο στο Παλάτσο Βενέτσια, το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου, οι ελπίδες διαψεύστηκαν, όταν στις 3 τα ξημερώματα, ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Γκράτσι παρέδιδε στον Έλληνα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά, κατ’ απαίτηση της φασιστικής του κυβέρνησης το τελεσίγραφο που αξίωνε την άνευ όρων παράδοση της χώρας στα ιταλικά στρατεύματα.

Η πατρίδα μας, παρ’ ότι εκείνη τη στιγμή παιζόταν το πιο αποφασιστικό επεισόδιο ενός ιστορικού δράματος, που θα στοίχιζε τη ζωή χιλιάδων νέων ανθρώπων και θα σφράγιζε τα τραγικά πεπρωμένα δύο εθνών, δεν μπορούσε ν’ αποδεχθεί μια τέτοια παρανοϊκή αξίωση της Ιταλίας και όπως είναι φυσικό, η απάντηση του Έλληνα πρωθυπουργού, ήταν άμεση ήταν κατηγορηματική και πολύ σύντομη «Ώστε πόλεμος».

Η Ελλάδα, χωρίς άλλη επιλογή, οδηγείται σε πόλεμο, αρνούμενη την άνευ όρων παράδοσή της. Η ιστορία για μια ακόμα φορά καλεί την πατρίδα μας να φανεί αντάξια του ένδοξου παρελθόντος και ο ελληνικός στρατός, τα νιάτα της πατρίδος, καλούνται να επιτελέσουν και πάλι το ιερό χρέος τους προς την πατρίδα και το έθνος και να υπερασπιστούν τα άγια χώματά της. Η θρυλική απάντηση της Ελλάδος στο ιταλικό τελεσίγραφο προκάλεσε, την γεμάτη θαυμασμό, για την πατρίδα μας, κατάπληξη σ’ ολόκληρο τον ελεύθερο κόσμο, γιατί μέχρι τότε καμιά χώρα της Ευρώπης ακόμα και μεγάλη θεωρητικά, δεν διανοήθηκε να αντισταθεί στις δυνάμεις του Άξονα που σκόρπιζαν τρόμο απ’ όπου περνούσαν.

Μόνο η Ελλάδα, αν και μικρή και αδύναμη, τη στιγμή εκείνη τόλμησε να βροντοφωνάξει το ΟΧΙ, γιατί ένιωθε μεγάλη, σε ψυχική δύναμη και ηθικό μεγαλείο, που το αντλούσε από την ένδοξη ιστορία της και το ηρωικό παρελθόν της και γιατί έδινε έναν ακόμη αγώνα για την ειρήνη του κόσμου και την ελευθερία της πατρίδος.

Το πρωί λοιπόν της 28ης Οκτωβρίου οι φασιστικές στρατιές του Ντούτσε μολύνουν τον ιερό χώρο της Ηπείρου, εισβάλουν στα ελληνικά εδάφη και προσβάλλουν τα προκεχωρημένα στρατιωτικά τμήματα των συνόρων, τα οποία και υποχωρούν στα μετόπισθεν, έως ότου ανασυνταχθούν και ενισχυθούν από δυνάμεις που κατέφτασαν στο μέτωπο. Η Ελλάδα προμαχούσα των υψηλότερων και ευγενέστερων ιδανικών της ελευθερίας και του πολιτισμού της, όπως πάντοτε κατά την τρισχιλιετή ιστορία της, βροντοφωνάζει και στα πεδία των μαχών το ΟΧΙ που ακούστηκε πολλές φορές, πάνω στις Πίνδου της κορφές και τρόμαξε και πανικόβαλε τον ύπουλο εχθρό.

Οι Έλληνες στρατιώτες μάχονται όλο το χειμώνα του ‘40, κάτω από πολύ δυσμενείς συνθήκες και καταγάγουν συνεχείς νίκες, εναντίον των εισβολέων και η μια μάχη διαδέχεται την άλλη, Κορυτσά, Αργυρόκαστρο, Τεπελένι, ενωμένα όλα τα Ελληνόπουλα με μια καρδιά, με μια ψυχή, με τις Ηπειρώτισσες γυναίκες δίπλα τους, και τα τραγούδια της τραγουδίστριας της ΝΙΚΗΣ Σοφίας Βέμπο «Παιδιά της Ελλάδος παιδιά…» να τα συνοδεύουν, πολεμούν με ενθουσιασμό, έχοντας μπροστά τους το όραμα της Παναγίας να τους οδηγεί σε κάθε νίκη, πολεμούν τα Ελληνόπουλα με ηρωισμό, για τα μεγάλα ιδανικά, για την πατρίδα, τη θρησκεία και την ελευθερία μας.

Η συντριβή του εχθρού είναι ολοκληρωτική, στα πεδία των μαχών. Οι περίφημες ιταλικές Μεραρχίες, με τους μεγάλους και πομπώδεις τίτλους, όπως Μεραρχία Φερράρα, Λύκοι της Τοσκάνης, Μεραρχία Κενταύρων, Μεραρχία Αλπίνι Τζούλια, όλες αυτές οι επίλεκτες μονάδες συντρίβονται και εγκαταλείπουν η μια μετά την άλλη τις θέσεις τους ζητώντας καταφύγιο στο εσωτερικό της Αλβανίας, καταρρίπτοντας τον μύθο για το αήττητο του Άξονα. Οι λαμπρές νίκες του ελληνικού στρατού, γίνονται αντικείμενο πολύ ευμενών σχολίων, εκ μέρους των συμμαχικών λαών της Ευρώπης. Ο αντίλαλος και ο αντίκτυπος του θριάμβου ξεπερνά τα σύνορα της Ελλάδος και οι Ραδιοφωνικοί Σταθμοί των συμμάχων λαών, αναγγέλλουν με ενθουσιασμό κάθε νίκη των Ελλήνων στρατιωτών στο αλβανικό Μέτωπο.

Η σθεναρή αντίσταση των Ελλήνων αγωνιστών στο αλβανικό Μέτωπο ματαίωσε οριστικά τα κατακτητικά σχέδια της φασιστικής Ιταλίας εναντίον της Ελλάδος και άλλαξε την τελική έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Ουίνστον Τσόρτσιλ, πρωθυπουργού της Αγγλίας: «Εάν δεν υπήρχε η ανδρεία και η γενναιότης των Ελλήνων, δε γνωρίζουμε ποια θα ήταν η έκβασις του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου». Έτσι πολέμησαν τα Ελληνόπουλα στην Αλβανία και διέλυσαν τα φασιστικά στρατεύματα του Ντούτσε. Η μόνη ελπίδα του πλέον, ήταν οι Γερμανοί σύμμαχοί του.

Ο Χίτλερ μπροστά στο Βατερλό του συνεταίρου του αποφάσισε να σώσει το γόητρο της συμμαχίας στο βαλκανικό μέτωπο και να γλιτώσει τους Ιταλούς από τον ολοκληρωτικό διασυρμό. Στις 6 Απριλίου 1941 η Γερμανία επιτίθεται αιφνίδια κατά της Ελλάδος, σ’ όλο το μήκος των Βορείων συνόρων μας. Από μεν το έδαφος της Γιουγκοσλαβίας, μετά την σύντομη κατάληψή της από τα γερμανικά στρατεύματα, από τη γείτονα δε Βουλγαρία, που ως σύμμαχος του Άξονα, συμμετείχε στην εισβολή με τυχοδιωκτικούς σκοπούς, όπως πάντοτε, για να εισπράξει το μερίδιό της, ως μέλος της Τριπλής Κατοχής που ακολούθησε για τη χώρα μας. Το γεγονός αυτό βέβαια δεν μείωσε στο ελάχιστο τα ηρωικά κατορθώματα των Ελλήνων πολεμιστών σ’ όλα τα μέτωπα του αγώνα.

Τα Ελληνόπουλα που αγωνίστηκαν με ηρωισμό και ανδρεία και πολλά από αυτά θυσιάστηκαν για την πατρίδα, ένα όραμα και μια πίστη κουβαλούσαν μέσα τους, την ώρα των Αγώνων. Την αγάπη για την πατρίδα και την ελευθερία της. Γι' αυτό και τους αξίζει κάθε τιμή και αιώνιος σεβασμός στη μνήμη τους. Ο ίδιος ο Χίτλερ αναφερόμενος σε λόγο τους στις 4 Μαΐου 1941 για την ανδρεία των Ελλήνων είπε: «Ενώπιον της ιστορίας είμαι υποχρεωμένος να πω, ότι μεταξύ όλων των αντιπάλων μας ο Έλλην στρατιώτης ήταν εκείνος που πολέμησε με τη μεγαλύτερη περιφρόνηση για το θάνατο. Δεν υπέκυψε παρά μόνο όταν κάθε αντίσταση είχε καταστεί αδύνατη».

Παντοτινή λοιπόν τιμή και ευγνωμοσύνη στους Ήρωές μας, που αγωνίστηκαν και θυσιάστηκαν για τη δική μας σήμερα ελευθερία και ειρήνη.