3 Δεκεμβρίου, διεθνής ημέρα των ΑμεΑ

Αλήθεια πόσο διευκολύνουμε με τη συμπεριφορά μας συνανθρώπους μας που έχουν κάποια κινητικά προβλήματα; Πόσο ευαίσθητοι είμαστε ως άτομα μπροστά στα δικαιώματα συμπολιτών μας, που λόγω ιδιαιτεροτήτων, χρήζουν περισσότερης προστασίας από εμάς;

Πέρασαν μερικές δεκαετίες από τότε που ο Ο.Η.Ε. καθιέρωσε συμβολικά την 3η Δεκεμβρίου κάθε έτους ως παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στα Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ).

Πρόθεση του Διεθνούς Οργανισμού ήταν να αναδείξει αρχικά το κοινωνικό αυτό πρόβλημα, να ευαισθητοποιήσει τα μέλη του αλλά και τις κοινωνίες τους ειδικότερα και να τις ενθαρρύνει, ώστε να στρέψουν έμπρακτα το ενδιαφέρον τους προς τις ευπαθείς αυτές κοινωνικές ομάδες με προβλήματα και κυρίως τα παιδιά, τόσο για την εκπαίδευση τους, όσο και την κοινωνική τους αναγνώριση και αποδοχή ως ισότιμα μέλη της, με παραπέρα ομαλή τους ένταξη στο κοινωνικό σύνολο, ως αναφαίρετο δικαίωμα.

Η αναγνώριση του δικαιώματος όλων των παιδιών, ανεξάρτητα από αδυναμίες ή ιδιαιτερότητες και η παροχή προς αυτά ίσων ευκαιριών στην Εκπαίδευση, την κατάρτιση και την απασχόληση, με την αντίστοιχη κοινωνική τους αποκατάσταση στο κοινωνικό σύνολο, αποτέλεσαν τα καθοριστικά στοιχεία που κλήθηκαν να αναδείξουν ως φιλοσοφία τους οι κοινωνίες, μέσω από το Δημόσιο Σχολείο, το οποίο και κλήθηκε να αναλάβει αυτό το έργο.

Η χώρα μας, πράγματι, ακολουθώντας στον τομέα αυτό, τις προηγούμενες επιστημονικά και κοινωνικά χώρες και εναρμονίζοντας το θεσμικό της πλαίσιο με βάση τα διεθνή δεδομένα για τα δικαιώματα των παιδιών, ΑμεΑ, με ρητή συνταγματική διάταξη, δήλωσε εύστοχα την πρόθεσή της, έναντι των παιδιών αυτών με ειδικές ανάγκες και προβλήματα, κατά έναν θετικότερο σχεδιασμό.

Με το Σύνταγμα του 1975, έχει περιγραφεί και θεσμικά το πλαίσιο για κοινωνική δικαιοσύνη, για ίσες ευκαιρίες στην Εκπαίδευση, για σχολική και κοινωνική ενσωμάτωση, για αλλαγή στάσης και νοοτροπίας όλων μας, απέναντι σε συμπολίτες μας και μάλιστα στα παιδιά, που παρουσιάζουν μεγάλες ή μικρές, παροδικές ή μόνιμες, ψυχοπνευματικές ή σωματικές αναπηρίες, που δημιουργούν δυσκολίες, τόσο στην Ανάπτυξη, την Εκπαίδευση και την γενικότερη κοινωνική τους ένταξη, καθώς και για χωρίς υποτιμητικές διακρίσεις, αναγνώριση της αξίας και της αξιοπρέπειας κάθε ανθρώπου από τους συνανθρώπους του.

Έτσι η πολιτεία στα χρόνια αυτά έχει κάνει σημαντικά βήματα στον τομέα αυτόν και κρατικές δομές που να ανταποκρίνονται με επάρκεια στην Εκπαίδευση των παιδιών αυτών, σε ειδικά σχολεία με ειδικευμένους εκπαιδευτικούς, στο αντικείμενο, σε μια προσπάθεια να περνούν με επιτυχία από το σχολείο, στη ζωή, αποφεύγοντας έτσι, τόσο τον κοινωνικό αποκλεισμό όσο και την οριστική περιθωριοποίησή τους.

Βεβαίως χρειάζονται πολλά βήματα να γίνουν ακόμη μέχρι την επιθυμητή πρόβλεψη για την ένταξή τους στα κανονικά σχολεία, γεγονός που απαιτεί να γίνουν σημαντικά βήματα στην αναδιάρθρωση των στόχων, αλλά και των προγραμμάτων των σχολείων, που να διευκολύνουν περαιτέρω την ένταξη, όλο και περισσότερων ειδικών μαθητών στα κοινωνικά σχολεία.

Όσο όμως διατηρούμε ένα άκρως ανταγωνιστικό και βαθμοθηρικό σχολείο, που δεν ενσωματώνει τις ανισότητες, αλλά αντίθετα τις ενισχύει, χωρίς να διαπαιδαγωγεί και να προβάλλει τις ανθρωπιστικές αξίες της ζωής, η ένταξη των παιδιών με ειδικές ανάγκες σε κανονικά σχολεία θα παραμένει ίσως ένα άπιαστο όνειρο.

Άλλωστε και η ίδια η κοινωνία σήμερα δεν είναι ώριμη στο να αλλάξει συμπεριφορές που να είναι ικανές να διευκολύνουν την ένταξη των ατόμων αυτών στο ευρύτερο κοινωνικό γίγνεσθαι.
Η εικόνα της κοινωνίας σε πολλούς τομείς και στην εκπαίδευση δεν συμβαδίζει με τέτοιες ανθρωπιστικές αντιλήψεις, αλλά και δεν δείχνει την ανάλογη ωριμότητα για τέτοιες αλλαγές συμπεριφοράς.

Μια κοινωνία διακρίνεται για τα ανθρωπιστικά της αισθήματα, από τον τρόπο που συμπεριφέρεται στην καθημερινότητά της, απέναντι στα άτομα που μειονεκτούν και αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη ζωή τους.

Αλήθεια πόσο διευκολύνουμε με τη συμπεριφορά μας συνανθρώπους μας που έχουν κάποια κινητικά προβλήματα;

Πόσο ευαίσθητοι είμαστε ως άτομα μπροστά στα δικαιώματα συμπολιτών μας, που λόγω ιδιαιτεροτήτων, χρήζουν περισσότερης προστασίας από εμάς; Παραχωρούμε τη θέση μας σε ΑμεΑ, τους διευκολύνουμε στους δρόμους, παρκάρουμε σε θέσεις ευδιάκριτες για ΑμεΑ, κλείνουμε διαβάσεις πεζών και ΑμεΑ, παρκάρουμε τα αυτοκίνητά μας σε πεζοδρόμια και εμποδίζουμε την ελεύθερη κυκλοφορία τους; Είναι μερικά ερωτήματα, που δυστυχώς αποφεύγουμε να τα απαντήσουμε.

Είμαστε ακόμα ως κοινωνία στο στάδιο της ανοχής μεν, αλλά όχι της αποδοχής και της συνύπαρξης.

Έχουμε ακόμα συμπεριφορές απαράδεκτες, που πρέπει ν’ αλλάξουν, αν θέλουμε να ονομαζόμαστε ως σοσιαλιστική και προοδευτική κοινωνία. Οι συμπεριφορές βέβαια αυτές δεν είναι άσχετες με τα συμβαίνοντα καθημερινά στους ελληνικούς δρόμους.

Η χώρα μας δυστυχώς, μέσα στις πολλές αρνητικές πρωτιές που κατέχει στον ευρωπαϊκό χώρο, έχει και το θλιβερό προνόμιο να προσθέτει κάθε χρόνο μερικές ακόμα χιλιάδες, νέων στην πλειοψηφία τους, ανθρώπων στις λίστες των ΑμεΑ, εξαιτίας των τροχαίων δυστυχημάτων που συμβαίνουν καθημερινά στους δρόμους.

Είμαστε ως κοινωνία, υπαίτιοι αυτής της τραγικής πραγματικότητας, αυτής της «σφαγής» κυριολεκτικά που γίνεται στους ελληνικούς δρόμους, εξαιτίας κυρίως της παραβατικότητας που εμφανίζουμε ως οδηγοί.

Είμαστε, βλέπετε, οι πιο προβληματικοί οδηγοί στον ευρωπαϊκό χώρο. Οδηγούμε εγωιστικά και επιθετικά, αδιαφορώντας για τον διπλανό μας, οδηγούμε χωρίς δίπλωμα οδήγησης, χωρίς ασφάλεια και τεχνικό έλεγχο των αυτοκινήτων, οδηγούμε μεθυσμένοι και αναπτύσσουμε μεγάλες ταχύτητες. Η περιφρόνηση που δείχνουμε και στον εαυτό μας, αλλά και στο κοινωνικό σύνολο είναι ανεξήγητη, φανερώνει δε τόσο την έλλειψη σεβασμού στους συνανθρώπους μας, όσο και στην παντελή έλλειψη Παιδείας και οδηγικής συμπεριφοράς.

Ένας γνωστός μύθος λέει, ότι κάποτε οι Αθηναίοι έστελναν κάθε χρόνο στο Μίνωα, βασιλιά της Κρήτης, δεκατέσσερα (14) νέα αγόρια και κορίτσια, ως βαρύ φόρο για να τα καταβροχθίζει ο Μινώταυρος μέσα στον Λαβύρινθο. Βρέθηκε όμως ο Θησέας ο γιος του βασιλιά Αιγέα, ταξίδεψε στην Κρήτη μαζί με τους νέους και με τη βοήθεια του «μίτου» που του χάρισε η κόρη του Μίνωα Αριάδνη, κατέβηκε στον Λαβύρινθο και σκότωσε το Μινώταυρο, απαλλάσσοντας τους Αθηναίους από τον βαρύ αυτόν φόρο.

Εμάς όμως σήμερα, που θυσιάζουμε κάθε χρόνο στον Μινώταυρο της Ασφάλτου, πάνω από εξακόσιους νέους ανθρώπους, ποιος θα βρεθεί να μας απαλλάξει από τον άδικο αυτόν ανθρώπινο φόρο;

Νέος Θησέας, σίγουρα, δεν θα βρεθεί! Μόνο η Παιδεία και η αγωγή θα μας κάνει καλύτερους ανθρώπους.